>
Werk in uitvoering,
zie Toelichting
top
banner
Naar de Verenigingssite Naar Binnenvaarttaal
Aanvullingen en correcties zijn welkom.



visaken


Naar menu oude vissersschepen.

Visaken zijn per definitie vissersschepen die in friesland gebouwd of gebruikt worden of werden. Ze hebben niets met de vrachtschepen die men aken noemt te maken. In Friesland lijkt het de gewoonte te zijn om als men over een vissersschip spreekt, zonder het over een bepaald type te hebben, men het 'aak' noemt.
Er zijn echter ook bepaalde types vissersschepen, die de term aak in zich dragen. Dat zijn onder meer de Lemmer- of Lemsteraak, de Wieringeraak en de Workummer aak. Sommigen hanteren de term Makkumer aak, als het scheepje in Makkum gebouwd is en Workummer aak als ze in Workum gebouwd zijn.
Verder zijn er dan nog het Fries (vis)aakje die men op de binnenwateren aantrof en meer als onderkomen dan als werktuig bij het vissen gebruikt werd, en de Heegeraak die gebruikt werd voor het transport van paling en daarom ook palingaak of aalaak genoemd wordt. Al deze schepen behoren tot de groep die men kromstevens noemt. Ze worden gekenmerkt door een sterk gebogen voorstevenbalk waar de ronde boegen zowat haaks tegen aansluiten. Wat zuidelijker langs de IJsselmeerkust in NW Overijssel doet zich iets soort gelijks voor. Daar hadden de vissers de gewoonte om alle kromstevens een bol te noemen.
Een afzonderlijk geval zijn de Dongeradeelse aak en de Wierummer aak (of iets de Wierummer aak toch gelijk aan de Dongeradeelse?). Een soort schokker en dus een schip met een rechte voorover vallende steven en een voorschip dat wat scherper en gehaalder lijkt dan dat van een kromsteven.
TIP: Door te zoeken op de site van de Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten kan men publicaties vinden waarin diverse oude scheepstypes uitgebreid besproken worden.
TIP: Lees ook eens de algemene inleiding en de inleiding tot scheepstypes.


zonder
Mogekijk een Wieringer Aak, mogelijk een Wieringer Bol. Het meest kenmerkende verschil tussen deze twee scheepstypen zit onder water, van daar dat ik het niet met zekerheid kan zeggen. De Wieringer aak is namelijk een platbodem, zonder kielbalk, de Wieringer bol een rondbodem met een kleine kielbalk.
Foto: Pieter Klein. Goingarijpsterpoelen, jaren 90. (groter formaat)


zonder
De Wieringer aak WR 54 'De jonge Grietje'.
Het schip was tot 1958 actief in de visserij. De lengte van dit scheepje bedraagt 12,58 meter; de breedte 4,40 meter en de diepgang ca. 80 cm. Het scheepje werd in 1912 bij Zwolsman te Workum gebouwd.
Foto: Huddie Klein, Spakenburg 28 juni 2009. (groter formaat)


zonder
Een Fries visaakje. Ze zijn zeldzaam.
Zie verder het foto bestand.
Foto: Pieter Klein, Goingarijpsterpoelen, augustus 2004. (groter formaat)


zonder
Een model van de Wieringer aak WR 2
in het bezit van het Zuiderzeemuseum Enkhuizen.
Originele foto: Zuiderzeemsueum, CC-BY-SA 4.0. (groter formaat)


zonder
Wieringer aak WR 3 in de schepenhal van het Zuiderzeemuseum.
Originele foto: Zuiderzeemsueum, CC-BY-SA 4.0. (groter formaat)


zonder
De 'Hoop op Zegen' met de kenspreuk WR 218. Men vertelt dat dit een Wieringer aak is, waaraan kort na de oorlog een ander achterschip 'geplakt' is.
Foto: Pieter Klein, Leeuwarden maart 2011. (groter formaat)


zonder
Een Wieringer (Enkhuizer of Makkumer) bol volgens een tekening van de Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten. Beschrijving aldaar.
Tekening: SSRP. (groter formaat)


zonder
De Vollenhovense Bol VN 35, die in 1918 bij H. Snoek te Blokzijl gebouwd zou zijn. Het schip meet 9,95 x 3,35 x 0,6 meter. In 1940 is de bun er uitgehaald en is er een roef geplaatst. Volgens kenners was er een duidelijk verschil tussen de exemplaren van verschillende werven maar bij de meeste houten bollen valt een verwantschap met de botter te ontdekken. De Vollenhoofse bol voor de pleziervaart toont over het algemeen wat vollere rondere vormen (in het achterschip) dan het hier afgebeelde exemplaar. Ook het karateristieke 'botterpuntje' aan de voorstevenbalk is niet altijd aanwezig. [meer bij de SSRP]
Foto: Pieter Klein, Leeuwarden, jului 2010. (groter formaat)


Bestandsrevisie maart 2020


© 1997-heden; Vereniging 'De Binnenvaart', Dordrecht. Redactie: Pieter Klein, Ede.
De rechthebbenden kunnen niet aansprakelijk gesteld worden voor de gevolgen van het gebruik van deze site,
noch voor de gevolgen van het gebruik van de in deze site opgenomen links!
Deze site gebruikt cookies!
Zonder toestemming vooraf, is gehele of gedeeltelijke overname van enig deel uit 'Binnenvaarttaal' verboden! Kopie├źn naar Facebook, Pinterest, en andere doorgeefluiken zijn niet toegestaan!
Over het algemeen zullen de inzenders van het materiaal een verzoek
tot het gebruik van het getoonde materiaal inwilligen. (meer informatie)

Deze site is geoptimaliseerd voor een resolutie van 1024x768 px.,

U wordt verzocht eventuele gebreken te melden!  (meer informatie)

Mijn dank gaat uit naar ALLEN, die mij met deze site helpen of geholpen hebben.

Pieter Klein:
Redacteur, auteur, ontwerper en webmaster.



Statistieken