>
Werk in uitvoering,
zie Toelichting
top
banner
Naar de Verenigingssite Naar Binnenvaarttaal
Aanvullingen en correcties zijn welkom.



De groepletter op de spits Attacus


Door Kees Touw.



Woord vooraf:


De groepletter, een op het schip geschilderde hoofdletter met daar omheen een cirkel, is decenia lang een bekend verschijnsel in de binnenvaart geweest. Vele schippers hebben, zonder te weten waarom dit moest, dit merk telkenmale opnieuw op hun schip geschilderd. Slechts een enkele schipper voelde nattigheid. Dankzij de inzet van velen is dit raadsel uiteindelijk in 2008 ontrafeld en toen pas bleek hoe juist het voorgevoel van schipper Touw geweest is. Van zijn zoon ontvingen wij daarover het navolgende relaas. Voor meer informatie over de groepletter verwijzen wij U naar de desbetreffende tekst.

  (Redactie.)


letter i
Het gewraakte document.
Inzender: Kees Touw. (groot formaat)


Toen mijn vader een brief kreeg (dd. 17 dec. 1952) van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat met het wettelijk voorschrift de hoofdletter I (geplaatst in een cirkel) op het schip aan te brengen voelde hij haarfijn aan waarom dat was. Nu pas is mij gebleken hoe terecht zijn achterdocht en wantrouwen was.
Er was wel iets aan vooraf gegaan. Meteen na de inval van de Duitsers werkte Dr. J.J. Hanrath van het Departement van Waterstaat zeer gewillig mee aan de maatregelen die de Duitsers namen. Tijdens bijeenkomsten met vertegenwoordigers van de schippers doorspekte hij zijn redevoeringen met Duitse termen. Nee, aan zijn Duits-gezindheid hoefde niet getwijfeld te worden.
Het schip van mijn vader werd in aug. 1940 gevorderd voor 'Operation Seelowe'  (Zie het blad van de vereniging De Binnenvaart nr. 1 feb. 2008). Door een truc wist hij zijn schip te behouden. In 1943 werd het schip opnieuw gezocht om in Hamburg te worden omgebouwd tot patrouilleschip in de Noorse fjorden. De Duitsers hebben het schip nooit te pakken gekregen.
Wat mijn vader heel erg stoorde was de bereidwillige medewerking van veel Nederlanders in overheidsdiensten tijdens de oorlog. Nu, tijdens de 'Koude Oorlog' , komt dan die letter-brief. Meteen gingen de stekels overeind staan. Het waren n.l. nog steeds dezelfde functionarissen als in WO II die deze maatregelen moesten uitvoeren en handhaven.
Mijn vader heeft altijd geweigerd die letter permanent op zijn schip aan te brengen. Wie gaf hem de verzekering dat bij een eventuele nieuwe inval het mobilisatiesysteem voor binnenschepen niet onmiddellijk aan de nieuwe bezetter ter hand zou worden gesteld?

spits attacus
De spits Attacus kort voor het uitbreken van de tweede wereldoorlog.
Inzender: Kees Touw. (groot formaat)


De weigerachtige opstelling had wel financiële consequenties. Wanneer we b.v. in het Hollands Diep voeren kon mijn vader plotseling roepen: "Waar is het krijt"? In de verte had hij dan een politieboot gezien. Koortsachtig werd dan in de stuurhut naar het gele vetkrijtje gezocht. Wanneer het werd gevonden dan werd zo snel mogelijk de letter in een cirkel op de stuurhut aangebracht.
Meer dan gemiddeld werden we gecontroleerd door de politie en als alles in orde was vroegen ze op het laatst: "Zeg schipper, waar staat de letter?" Dan waren ze al drie kwartier aan boord. Mijn vader heeft die letter vervloekt, maar nooit heeft een letter permanent op het schip gestaan. Na het politiebezoek was met behulp van een beetje wasbenzine de letter zo weer verdwenen.

In 1952 was motorspits ATTACUS gebouwd in 1937/38 eigendom van de gebroeders Touw uit Bergen op Zoom. Het schip was 309 ton groot en had een Bronsmotor van 100 pk.
In 1956 was een en ander veranderd. Mijn vader E.W.H.Touw (1910-2007) was nu alleen-eigenaar en het schip was overgemeten (de ijk was hoger geplaatst) en nu 329 ton groot. De thuishaven was nu Rotterdam.
Dus van 1952 tot 1956 had de letter I op schip moeten staan en na 1956 de letter K.

Het is mij onbekend of er meer schippers zijn geweest die uit principe hebben geweigerd om de letter te voeren.

letter k
De toekenning van de letter K aan de stipts Attacus.
Inzender: Kees Touw. (groot formaat)


© 1997-heden; Vereniging 'De Binnenvaart', Dordrecht. Redactie: Pieter Klein, Ede.
De rechthebbenden kunnen niet aansprakelijk gesteld worden voor de gevolgen van het gebruik van deze site,
noch voor de gevolgen van het gebruik van de in deze site opgenomen links!
Deze site gebruikt cookies!
Zonder toestemming vooraf, is gehele of gedeeltelijke overname van enig deel uit 'Binnenvaarttaal' verboden! Kopie├źn naar Facebook, Pinterest, en andere doorgeefluiken zijn niet toegestaan!
Over het algemeen zullen de inzenders van het materiaal een verzoek
tot het gebruik van het getoonde materiaal inwilligen. (meer informatie)

Deze site is geoptimaliseerd voor een resolutie van 1024x768 px.,

U wordt verzocht eventuele gebreken te melden!  (meer informatie)

Mijn dank gaat uit naar ALLEN, die mij met deze site helpen of geholpen hebben.

Pieter Klein:
Redacteur, auteur, ontwerper en webmaster.



Statistieken