Deze strangenklem, heeft voor het laatst dienst gedaan op de motorsleepboot “Queyras” van de CNFR te Strassbourg. De “Queyras” werd gebouwd in 1949 op de scheepswerf van Jos Boele & Zn te Temsche in België. De Rijnsleepboot “Queyras” was voorzien van 3 schroeven aangedreven door drie M.A.N. dieselmotoren van elk 800 p.k. In het afgelopen jaar 2016 was ons museum gefocust op de sleepvaart, vooral vanuit het verleden bezien. Vandaar dat de in dit kader in bruikleen gegeven strangenklem heel goed van pas kwam.

Strangenklemmen zijn al in de tweede helft van de 19e eeuw ontworpen voor de Rijnsleepvaart. Oudere lezers afkomstig uit de Rijnsleepvaart zal dit ongetwijfeld bekend zijn. Vooral op de grote Rijn-radarsleepboten maar ook op “schroef”- sleepboten en motorvracht/tankschepen die tevens waren gebouwd om te slepen werden ze aangebracht. Strangenklemmen werden naast elkaar achter de strangenlieren of wel strangendraadtrommels gemonteerd. Grote sleepboten met veel  vermogen waren zelfs uitgerust met wel acht van deze klemmen naast of enigszins achter elkaar. De hiervoor genoemde sleepboten hadden destijds in de opvaart wel acht of meer geladen schepen in aanhang.

De sleepstrangen werden tijdens het formeren van de sleep ( in vakjargon: “aanmaken”) uitgevierd vanaf de sleepboot. Het sleepschip dat als eerste lengte achter de sleepboot in aanhang werd genomen kreeg de in diameters gemeten “dikste strang” en het laatste sleepschip of wel de laatste lengte de na evenredigheid “dunste strang”. Nadat alle sleepschepen in de geformeerde sleep op vooraf door de kapitein met de dekbemanning afgesproken lengten in meters, achter de sleepboot waren gevierd, werden de sleepstrangen in de strangenklem(men) vastgeklemd en kon de reis beginnen.

De ons in bruikleen gegeven strangenklem is ook voorzien van een veerinrichting en diende voor eventuele schokken in de sleepstrang op te vangen tijdens de vaart.

 

Aan de wal op ons terrein is de strangenklem tentoongesteld voor het omheiningshek waarop een plaat met een zeer toepasselijk gedicht (Uit Buitengaats) van de dichteres Ida Gerhardt is bevestigd. Het gedicht luidt als volgt:

Ik sta op het dek.

Ik ben weer in de vaart.

Ik adem en ik leef.

Ik vaar: ik heb mijn zin.

Een prachtige poëtische link in symbolische zin bedoeld naar ons jubileumboek:

Toekomst voor het verleden.

 

Ad Blom november 2016