Nieuws


Varen op de Romeinse Rijn, zaterdag 4 november

25-04-2017 00:44:40

Varen op de Romeinse Rijn.

Vóór de Romeinen arriveerden was er al een druk scheepvaartverkeer in het stroomdal van de Rijn.  De Rijn was ten opzichte van de Donau een ideale rivier: vanaf de Bodensee was hij over bijna de gehele lengte  goed bevaarbaar en dat gedurende nagenoeg het gehele jaar.

De Rijn en de Donau vormden de natuurlijke noordelijke grens van het Romeinse Rijk, de zogenaamde Limes. In Nederland stroomde de Rijn toen langs Utrecht en Leiden om bij Katwijk in de zee uit te monden. Vlak bij Alphen aan den Rijn, in Zwammerdam, zijn tussen 1971 en 1975 zes schepen uit de 1e tot 3e eeuw ontdekt en blootgelegd: 3 kano’s en 3 vrachtschepen.

Er zijn plannen om ze over enkele jaren in een op te richten Nationaal Romeins Scheepvaartmuseum ten toon te stellen.

Wat kunnen ze ons vertellen over het materiaalgebruik en de techniek van de scheepsbouw.

Waar bevonden zich de scheepswerven ? In Germania, of ook in onze streken ? Werden de schepen voor éénmalig gebruik bovenstrooms gebouwd, geladen met bijvoorbeeld stenen uit de Eiffel voor de fortenbouw langs de grens en het hout gebruikt voor de palissades ? Werd er ook naar boven, stroomopwaarts gejaagd ? 

Wat werd er zoal vervoerd in de platbodems ? Welke rol speelde het Kanaal van Corbulo ? Stond Dordrecht al op de Romeinse kaart ? Was er in het Holland van toen druk handelsverkeer met zuid en oost Europa, met het noorden en naar Engeland ?  

Waren de varenslieden georganiseerd in een soort van gilden, of handelden ze individueel voor eigen rekening ?  Hadden de Germanen in de Romeinse tijd ook vrije vaart op de grensrivier, of slechts in beperkte mate. 

 

Tom Hazenberg is archeoloog, directeur van 1Arch / Hazenberg Archeologie en gast-onderzoeker op de Universiteit Leiden. Hij is betrokken bij opgravingen en restauratie van de Romeinse platbodems, die zijn ontdekt op diverse plaatsen langse de Oude Rijn. Hij is direct betrokken bij de nominatie van de Nedergermaanse Limes als UNESCO Werelderfgoed. In het bijzonder werkt Hazenberg Archeologie samen met partner Archeon aan de restauratie van de rijksmaritieme collectie Zwammerdamschepen en de oprichting van het Nationaal Romeins Scheepvaartmuseum. Daarnaast is hij initiatiefnemer van de RomeinseKust.nl, een (intern)nationaal) samenwerkingsverband rond de Noordzee in de Romeinse Tijd.

www.hazenbergarcheologie.nl

www.romeinsekust.nl

www.zwammerdamschepen.nl

twitter: @LimesNL