|
Aanvullingen
en
correcties zijn welkom.
Fabrikanten: Motoren, Keerkoppelingen, e.d.
A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, Y, Z.
Zie ook link pagina.
E> lijst Duitse
motoren fabrikanten en eventuele beschrijvingen.
E> lijst van
instuctieboeken op stationairemotoren.nl.
E> lijst van
Nederlandse motoren fabrikanten op stationairemotoren.nl.
A
A.B.C.: Anglo Belgium Company; fabrikant
van
langzaamlopende
scheepsdiesels. [A>]
A.B.C.-Paxman-Ricardo:
mij alleen bekend van kleine
hulpmotor
(10pk) met Ricardo-wervelkamer. Waarschijnlijk een licencie
overeenkomst.
Advance: keerkoppelingen 20 tot 2800
pk
Ajax: ruwolie motor
Albin:
Zweedser fabrikant van diesel en benzinemotoren.
A.M.W: Antwerpse
Motorwerken.
Avance: sinds 1929 niet meer bestaand
merk
scheepsdiesel van Zweedse
herkomst.
Slechts weinig in Nederland toegepast.
A.W.A.: tamelijk onbekend merk
scheepsdiesel .
B
Baudouin: Franse motorenfabrikant.
De firma is in 1890 opgericht en bouwt thans scheepsdieselmotoren van
400-900 pk.
Bauscher:
Duitse machinefabriek, die korte tijd enige (kleine) scheepsmotoren
geproduceerd heeft.
Bedford: weinig bekend Engels merk
scheepmotor.
Berkel: Nederlandse motoren fabrikant
echter bekender van de productie van weegschalen.
Gert Schouwstra, Sneek, schrijft daarover:
W.A. Van Berkel was een machinefabriek die werkelijk alles
maakte. Niet alleen weegschalen, maar zelfs ook 35 (water)vliegtuigen!
De productie daarvan hield rond 1922 op. Ik denk dat van Berkel toen
een dipje had, want ze verhuurden hun productiehallen in Rotterdam
totdat ze zelf weer in gebruik namen in 1928.
Motoren werden gefabriceerd van 1919 tot 1923, alle types die ik ken
zijn min of meer gelijk, maar hebben onderling ook verschillen. Ik
vermoed dat er geen grote series gebouwd zijn, ze waren niet erg
succesvol. Je kon toen gewoon een motor als gietstuk bestellen en
daarna ging je als machinefabriek dat ruwe blok helemaal bewerken.
Custom-built zouden we nu zeggen. Er waren in die tijd handige
smederijen die met een draaibank en een freesbank zelf een motor in
elkaar knutselden. Serieproductie en standaardisatie van onderdelen
waren Amerikaanse moderniteiten. Enkelen van die machinefabriekjes zijn
in serie gaan bouwen en uitgegroeid tot de bekende merken.
Van Berkel bouwde verticale 1, 2 en 3 cylindermotoren. In het noorden
werd in 1921 een demonstratie georganiseerd bij Fulton in Hoogezand. In
1923 werd van Berkel vertegenwoordigd door firma Boll & Gorter aan
de Westerhaven in Groningen. Ze adverteerden met hun zuinigheid van 210
gr/pk/uur en hun lage smeerolieverbruik.
1 cyl - 22-30 pk
2 cyl - 48-70 pk
3 cyl - 65-90 pk
In 1922 zou de motoren fabriek verkocht zijn aan Fravri & Momoram
die ze nog onder de naam "Fra - Vrie" op de markt zouden hebben
gebracht. Maar ik heb er nog nooit een gezien. Het gezegde "van Berkel
patent - ellende zonder end" zal daar vast iets mee te maken hebben.
Maar weegschalen maken, dat konden ze.
Bernard
Moteurs: Franse fabrikant van kleine(?) motoren. [A>] Vooral bekend van lucht
gekoelde motoren, maar naar men zegt, produceerden ze onder
andere het type W110 ook als watergekoelde motor.
Blackstone: mij alleen bekend als
Lister-Blackstone.
Blokland: Sliedrecht. Fabrikant van
bunkoelers.
B.M.C. Sealord: vrij onbekend
merk scheepsdiesel.
Bohn
& Kahler
Duitse machinefabriek te Kiel. In 1897 ontstaan. In 1905 nam de firma
een groot aantal aandelen van de Kieler Maschinenbau AG vorm.
Daevel, bouwer van 4-takt gloeikopmotoren, over. In 1920 is een
volledig samengaan een feit en begint men met de productie van in
licensie van de Deense motoren fabrikant Nielsen, gebouwde motoren. [E> uitgebreide
beschrijving in het Duits]
Onder Duitse schippers is B&K ook als "bummst und
kracht" bekend.
Bolinder, Bollinder Munktell:
Bolnes: Bekend Nederlands merk.
Bosch: zeer bekende Duitse fabrikant
van brandstofpompen,
startmotoren
en dynamo's. Uitvinder van de hogedrukbrandstofpomp.
Brevo: fabrikant van ondermeer
keerkoppelingen.
Briggs
& Stratton: Amerikaanse fabrikant bekend van kleine
luchtgekoelde benzinemotoren. [A>]
Britt:
kleine benzinemotoren voor vaartuigen.
Brons, Appingedam: Bekend Nederlands
merk. [A>]
Opgericht in 1906. In 1975 volgde een fusie met de BV Motorenfabriek
Alphen
aan de Rijn. In 1979 kwam de fabriek in handen van de Noordelijke
Ontwikkelings
Maatschappij, werd de productie van Brons motoren gestopt en werden
voortaan
MAN motoren geassembleerd. In 1989 kwam het bedrijf in handen van
Waukesha
(Engine Division) onderdeel van het Amerikaanse Dresser Industries.
Bruneau:
Franse fabrikant van stationaire motoren. Vermoedelijk na WO II niet
meer actief.
Buda,
zeer onbekend type dieselmotor, gemaakt in Chicago, USA. In 1953
opgeheven.
Burmeister
& Wain: vrij onbekende Deense scheepswerf en motorenfabrikant
Bussing: Duitse fabrikant van
voertuig-dieselmotoren. Kort
na
de oorlog veelvuldig gemariniseerd en in kleine schepen toegepast. Vaak
liggende motoren, die in combinatie met een varkensbak gebruikt werden.
C
Claes: vrij onbekend merk
scheepsdiesel.
Climax: vrij onbekend merk
scheepsdiesel.
Colo Diesel: vrij onbekend en
niet meer bestand merk
scheepsdiesel.
Concordia: Nederlands, gloeikop
Coventry-Victor: hier weinig
bekend Engels merk
scheepsdiesel.
Crossley: matig bekend merk
scheepsdiesel.
Jean Crepelle Allen:
Frans
Cummins: Engelse
scheepsdieselmotoren,
D
D.A.F.: Nederlands fabrikaat. Sinds de
jaren 60 als
scheepsdieselmotor
redelijk bekend. (Da's Altijd Fout)
van Dam:
Nederlandse fabriant van op kromhout gloeikopmotoren gelijkende motoren.
Dekkers
Roosendaal: bouwer van o.a. horizontale gloeikopmotoren.
Detroitdiesel: zie GM.
Deutz: zeer bekende Duitse fabrikant
van
scheepsmotoren. [A>] Zowel
Benzine, petroleum, gloeikop als dieselmotoren. Beroemd waren de Liggende
Deutz, veel toegepast voor lamme-vlerken en in opdrukkers, de Blauwe
Deutz en de Klöckner Deutz waarmee dan het type SAM
517
bedoeld wordt. Ook bekend als Klöckner Humbolt Deutz.
De firma werd in 1864, als gasmotorenfabriek Deutz, gesticht door
Nikolaus
A. Otto en E. Lange, die de uitvinders van de Ottomotor waren.
Deutsche
Werke:
Duitse fabrikant van dieselmotoren gevestigd te Kiel. Na de 2e wereldoorlog opgesplitst in het
West-Duitse MAK en het Oost-Duitse SKL.
Drakenburg: vrij onbekend
merk. Mogelijk gelijk aan of afkomstig uit dezelfde machine als 'van Rennes'.
Dürr-Motoren Gesellschaft:
zie E.W.M.
E
E.M.W.: Eilenburger Motoren Werke.
Duitse fabrikant van motoren ondermeer voor stationair gebruik,
voertuigen en locomobielen. Voortgekomen uit Dürr-Motoren
Gesellschaft, Eilenburg (ca.1900-1921). De firma was vanaf ca 1921 tot
de tweede wereldoorlog actief.
F
Fairbanks Morse, Z motor, U.S.A: hier te lande
geregeld gebruikt als ankerliermotor. Deze omvangrijke
onderneming begon rond 1900 met de productie van motoren.
Fivet,
Frankrijk: stationaire motoren.
Firma Fors,
Alkmaar: bouwde zowel scheeps- als stationaire motoren.
Ford: benzine motoren uit de A
en T Ford werden o.a. in
opdrukkers
toegepast. De scheepsdiesels
Ford Mermaid zijn in de
beroepsvaart
niet erg populair.
Fowler, Fowler London:
tamelijk onbekend merk.
G
Gardner: Engelse scheepsmotor.
Redelijk bekend.
Glennifer: Engels fabrikaat
scheepsdiesel.
G.M.: Bekend
Amerikaans merk van
snellopende
tweetakt diesels. Ook Detroitdiesel genoemd. Vooral Spitsen
waren
bekend vanwege de brullende GM's. (Groot Mankement)
Güldner: niet bekend.
H
HaEs: niet meer bestand merk
scheepsdiesel, die in Meppel
gefabriceerd
werd.
Henschel: mij alleen bekend als Hanomag-Henschel
Hollandia diesel: niet
meer bestaand merk scheepsdiesel,
gloeikop.
H.M.G: Hanseatische Motor Gesellschaft.
In 1953 nog in bedrijf en gevestigd in Hamburg. Fabrikant van 2 en 4
takt
diesel motoren. De tweetakt motoren waren voorzien van carterspoeling
(krukkastspoeling). Onder schippers stond H.M.G. voor "Help Mij Gauw".
Hanomag: ook Hanomag-Henschel:
fabrikant die voornamelijk bekend is van de productie van vrachtwagens,
welke motoren ook als scheepsdiesel gebruikt zijn.
Hatz: Duitse fabrikant van
dieselmotoren, voornamelijk
bekend
van luchtgekoelde hulpmotoren.
I
Industrie: Bekend Nederlands merk.
[A>]
J
Junkers:
K
Kaeble: niet bekend.
K.H.D: Klöckner Humbolt Deutz. Zie Deutz.
(Kan Haast niet Duurder)
Kromhout:
Nederlandse fabrikant van scheepsmotoren, zowel
benzine,
gloeikop (1910) als dieselmotoren. [A>] Maakte ook de zogenaamde Kromhout-Gardner
motoren (1936?). ('Kromhout is kracht')
Kubota:
Japanse fabrikant van motoren. Hier in Nederland voornamelijk gebruikt
in aggregaten en als kleine hulpmotor. [A>]
L
Leon Claeys: Vrij onbekend merk
scheepsmotor.
Leyland: In de Nederlands
binnenvaart vrij onbekend Engels
merk
scheepsdiesel.
Lister: Engelse fabrikant van
dieselmotoren. [A>]
Tussen 1940 en 1960 vooral voorttuwingsmotoren, na 1960 zeer bekend
door
de één cylinder luchtgekoelde motoren, die voor de
aandrijving
van luchtcompressors en dynamo's gebruikt werden.
Lister Blackstone:
waarschijnlijk licencie overeenkomst.
Ondermeer
voortstuwingsmotoren.
Looman: fabrikant van ondermeer
keerkoppelingen.
M
M.A.N., Machinenfabrik
Augsburg-Nürnberg:
Duitse fabrikant van onder meer scheepsdiesels.
In 1898 fuseerden de, in 1840 opgerichte, Maschinenfabrik
Augsburg en de, in 1841 opgerichte, Maschinenbau-AG Nürnberg tot
de Vereinigten Maschinenfabrik Augsburg und Maschinenbaugesellschaft
Nürnberg A.G.. In 1908 werd de naam veranderd in Maschinenfabrik
Augsburg-Nürnberg Aktiengesellschaft (M.A.N. AG.).
In 1897 bouwde de toenmalige fabriek de eerste door Rudolf Diesel
ontwikkelde dieselmotor. De firma is, voor zover bekend, door de jaren
heen scheepsmotoren blijven produceren en doet dat nog steeds.
M.A.K.,
Motore
Anlage Kiel, Machinebau Kiel Gmbh:
Beroemde Duitse fabrikant van ondermeer scheepsdiesels. MAK is een
na-oorlogse voortzetting van Deutsche Werke.
De motoren droegen de bijnaam; "Mist aus Kiel".
Masson: fabrikant van ondermeer
keerkoppelingen.
La Meuse: Belgische fabrikant van
onder meer matig
snellopende
4-takt scheepsdiesels.
Modag: Duits merk twee-takt diesel.
Moës: Belgisch merk scheepsdiesel.
MTU,
motoren
Friedrichshafen:
M.W.M.: Motoren Werke Manheim. Gesticht
1883 door Carl
Benz.
N
N.R.F., Nederlandse Radiatoren
Fabriek: Uitvinder
en
producent van bunkoelers. Mill, Holland.
O
P
Parsons: niet bekend.
Perkins: Engels fabrikaat,
niet erg bekend.
Petter: Engels merk dat vooral bekend
is van luchtgekoelde
hulpmotoren.
(spetter)
R
Reintjes: zeer beroemde
Duitse fabrikant van ondermeer
keerkoppelingen. Eisenwerke
Reintjes Gmbh. Hamelen, Duitsland.
van Rennes:
bekende Nederlandse fabrikant van benzine,
petroleum,
gloeikop en dieselmotoren. Begonnen als fabrikant van ondermeer
naaimachines begon men in 1890, in huize Drakenburg te Utrecht, als
N.V. Machinefabriek 'Drakenburg' met de productie van motoren. Na een
faillisement in 1933 verhuisde het bedrijf naar Leiden. De productie
van motoren werd in 1979 definitief gestopt en in 2006 sloot het
bedrijf definitief de deuren.
Rijsdijk:
bekende fabrikant van keerkoppelingen.
S
S.A.C.M.,
Sacm;
Société alsacienne de constructions mécaniques:
Franse motoren fabrikant.
Scania: redelijk bekend merk in de
binnenvaart.
Seffle:
Zweedse fabrikant van (kleine) gloeikopmotoren?
Skandia: vrij onbekend merk.
S.K.L.,
Schwermachinenbau Karl Liebknecht:
Duitse motoren
fabriek in Maagdenburg; produceert voornamelijk motoren met groot
vermogen.
In de binnenvaart o.a. toegepast in sleepboten. [E> Uitgebreid
foldermateriaal op Deutsche Fotothek.]
Skoda: tamelijk onbekend merk.
Stork: Nederlandse fabrikant van
ondermeer
scheepsdiesels en pompen. Ook Stork-Ricardo, motoren met
Ricardo
wervelkamer en Stork Werkspoor Diesel, vooral zeer grote
motoren.
Sulzer:
Zwitserse fabrikant van langzaamlopende twee-takt scheepsdiesel met
groot vermogen. Vooral in Duitse en Zwitserse schepen ingebouwd.
S.W.D.:
Stork-Werkspoor Diesel. Zie Stork.
(Steeds Weer Duwen, donderen, draaien)
T
Thomassen:
Nederlandse motoren fabrikant te De Steeg. Opgericht in 1906.
Werkte na WO II samen met Stork en is tot in de jaren 60(?) met de bouw
van motoren actief geweest. Veel motoren vonden hun weg naar de
Nederlandse Spoorwegen (E> Modelspoor
Club Veluwezoom)
Timmer:
Nederlandse motoren fabriek te Meppel, welke op Brons gelijkende
motoren bouwde.
Triumph: Vrij onbekend merk.
Twin Disk: Amerikaans merk
keerkoppelingen, vooral in
combinatie
met G.M. dieselmotoren gebruikt.
U
V
Voith-Schneider: zie hier.
Volvo: redelijk bekend merk
scheepsdiesels. Tegenwoordig
tot
1800 pk, vanaf ca. 500 pk gebaseerd op Mitsibushi
W
Werkspoor: Nederlandse fabrikant
van redelijk zware
dieselmotoren. [A>]
In de binnenvaart niet erg vaak voorkomend. Heeft ook in samenwerking
met Stork
motoren geproduceerd.
R. Wolff AG,
Maagdenburg-Buckau: machinefabriek welke voornamelijk bekend is van de
bouw van stoommachines en lokomotieven, maar schijnt zich in later tijd
ook met de productie van dieselmotoren bezig gehouden te hebben. In
1960 werd ondermeer een 400pk direct omkeerbare motor geleverd.
Z
top

|
|