###

Fabrikanten: Motoren, Keerkoppelingen, e.d



### Aanvullingen en correcties zijn welkom.

A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, Y, Z.


Afbeeldingen motoren.


Zie ook link pagina.
E> lijst Duitse motoren fabrikanten en eventuele beschrijvingen.
E> lijst van instructieboeken e.a. op stationairemotoren.nl.



A




A.B.C.: Anglo Belgium Company; fabrikant van langzaamlopende scheepsdiesels. [A>]




A.B.C.-Paxman-Ricardo: mij alleen bekend van kleine hulpmotor (10pk) met Ricardo-wervelkamer.  Waarschijnlijk een licencie overeenkomst.




AB Diesel Motorer: nog onbekend.




A.C.M.T.: nog onbekend.




Advance: keerkoppelingen 20 tot 2800 pk




A.E.G.: voor zover bekend alleen als medefirmant bij de productie van verbrandingsmotoren betrokken. Wel actief in electrische aandrijvingen.




A.G.O.: nog onbekend.




Aisla-Graig: nog onbekend.




Ajax: ruwolie motor




Akasaka: nog onbekend.




Albin: Zweedse fabrikant van diesel en benzinemotoren.[A>]




Albion: nog onbekend.




Alco: nog onbekend.




Allen: Britse scheepsmotoren fabrikant. Voor zover bekend voornamelijk grote vermogens. [A>]




Allen-Bedford: nog onbekend.
Allen-Nei: nog onbekend.




Allis Chalmers: nog onbekend.




Allweiler: nog onbekend.




Alpa: nog onbekend.




Alpha: nog onbekend.
Alpha-Man-B&W: nog onbekend.




Alsthom: nog onbekend.




Amanco: nog onbekend.




American Diesl Corporation: nog onbekend.




A.M.W: Antwerpse Motorwerken.
Atwerpse vestiging van Reintjes keerkoppelingen en tandwielkasten. Thans (2012) Reintjes Benelux bvba geheten. [A>]




Ansalde: nog onbekend.




Anson: nog onbekend.




Ape-Allen: nog onbekend.




Aran: nog onbekend.




Armstrong: nog onbekend.




Armstrong-Siddeley: motoren van Britse makelij, welke in Nederland voornamelijk toepassing vonden als hulpmotor of als voortstuwingsmotor in akkerschuiten. [A>]




Arona: nog onbekend.




Askeladden: nog onbekend.




Atlantic: nog onbekend.




Atlas: nog onbekend.
Atlas-Imperial: nog onbekend.
Atlas-MaK: nog onbekend.




A.E.C., Associated Equipment Company Ltd : Engelse fabrikant van vrachtwagen en busmotoren. In de binnenvaart nauwelijks bekend.




Avance: sinds 1929 niet meer bestaand merk scheepsdiesel van Zweedse herkomst. Slechts weinig in Nederland toegepast. [A>]




A.V.L.: nog onbekend.




A.W.A., Alteliers Walschaerts: tamelijk onbekend merk scheepsdiesel uit Brussel. [A>]







B




Backhard: nog onbekend.




Baldwin: nog onbekend.




Bamford: nog onbekend.




Baudouin: Franse motorenfabrikant. De firma is in 1890 opgericht en bouwt thans scheepsdieselmotoren van 400-900 pk.[A>]




Bauscher: Duitse machinefabriek, die korte tijd enige (kleine) scheepsmotoren geproduceerd heeft. [A>]




Beardmore Tornado: nog onbekend.




Bedford: weinig bekend Engels merk scheepmotor.




Bellis & Morcom: nog onbekend.




Bergen: Noorse machinefabriek en motoren fabrikant.[A>]




Bergius Kelvin: nog onbekend.




Bergsund: nog onbekend.




Berkel: Nederlandse motorenfabrikant echter bekender van de productie van weegschalen. [A>]
Gert Schouwstra, Sneek, schrijft daarover:
W.A. Van Berkel was een machinefabriek die werkelijk alles maakte. Niet alleen weegschalen, maar zelfs ook 35 (water)vliegtuigen! De productie daarvan hield rond 1922 op. Ik denk dat van Berkel toen een dipje had, want ze verhuurden hun productiehallen in Rotterdam totdat ze zelf weer in gebruik namen in 1928.

Motoren werden gefabriceerd van 1919 tot 1923, alle types die ik ken zijn min of meer gelijk, maar hebben onderling ook verschillen. Ik vermoed dat er geen grote series gebouwd zijn, ze waren niet erg succesvol. Je kon toen gewoon een motor als gietstuk bestellen en daarna ging je als machinefabriek dat ruwe blok helemaal bewerken. Custom-built zouden we nu zeggen. Er waren in die tijd handige smederijen die met een draaibank en een freesbank zelf een motor in elkaar knutselden. Serieproductie en standaardisatie van onderdelen waren Amerikaanse moderniteiten. Enkelen van die machinefabriekjes zijn in serie gaan bouwen en uitgegroeid tot de bekende merken.

Van Berkel bouwde verticale 1, 2 en 3 cylindermotoren. In het noorden werd in 1921 een demonstratie georganiseerd bij Fulton in Hoogezand. In 1923 werd van Berkel vertegenwoordigd door firma Boll & Gorter aan de Westerhaven in Groningen. Ze adverteerden met hun zuinigheid van 210 gr/pk/uur en hun lage smeerolieverbruik.
1 cyl - 22-30 pk
2 cyl - 48-70 pk
3 cyl - 65-90 pk

In 1922 zou de motoren fabriek verkocht zijn aan Fravri & Momoram die ze nog onder de naam "Fra - Vrie" op de markt zouden hebben gebracht. Maar ik heb er nog nooit een gezien. Het gezegde "van Berkel patent - ellende zonder end" zal daar vast iets mee te maken hebben. Maar weegschalen maken, dat konden ze.



Berkel IMOP: nog onbekend.




Berliet: nog onbekend.




Bernard Moteurs: rond 1920 opgerichte Franse fabrikant van kleine(?) motoren. [A>] Vooral bekend van lucht gekoelde motoren, maar naar men zegt, produceerden ze onder andere  het type W110 ook als watergekoelde motor.
In 1941 nam men de motoren productie van Japy over en ontstond het 'merk' Japy-Bernard.




Bernaul: nog onbekend.




Bessemer: nog onbekend.
Bessemer van Blerck: nog onbekend.




Beta: nog onbekend.
Beta Marine: nog onbekend.




Beyer: nog onbekend.




B.H.B.: nog onbekend.




Bjørnevik: nog onbekend.




Blackstone: Engelse fabrikant van dieselmotoren. [A>] Vooral bekend door Lister-Blackstone.




Blokland: Sliedrecht. Vooral bekend als fabrikant van bunkoelers. [AE>]




B.M.C., Hoogezand. Boon, Molema en de Cock, Hoogezand/Foxhol. Gloeikop motoren a. 1930.




B.M.C., British Motor Company.
B.M.C. Sealord: vrij onbekend merk scheepsdiesel.




BMW Marine: nog onbekend.




Bohn & Kahler
Duitse machinefabriek te Kiel. In 1897 ontstaan. In 1905 nam de firma een groot aantal aandelen van   de Kieler Maschinenbau AG vorm. Daevel, bouwer van 4-takt gloeikopmotoren, over. In 1920 is een volledig samengaan een feit en begint men met de productie van in licensie van de Deense motoren fabrikant Nielsen, gebouwde motoren. [E> uitgebreide beschrijving in het Duits]
Onder Duitse schippers is B&K ook als "bummst und kracht" bekend.





Bofors: nog onbekend.
Bofors-Nohab: nog onbekend.




Bolinder, Bollinder Munktell:  Zweedse motorenfabrikant. Hier in Nederland voor kleine vaartuigen toch wel in zekere mate populair geweest.  [A>]




Bolnes: Bekend Nederlands merk scheepsdieselmotoren. In 1885 opgericht door Johann Hendrik van Cappellen als gieterij en fabriek van stoomwerktuigen. In 1908 werd het NV Machinefabriek Bolnes v/h J. H. van Cappellen. Directeur Cornelis Willem van Cappellen. In 191`0 verhuisde men naar de terreinen op de Zaag onder de gemeente Krimpen a/d Lek. Voorheen was hier de scheepswerf Rotterdam gevestigd. In 1960 kwam het tot de oprichting van Smit-Bolnes te Zierikzee. In 1988 kwamen de laatste Bolnes motoren uit de fabriek. [A>]




Bombardier: nog onbekend.




Boni: nog onbekend.




Borgward: nog onbekend.




Borserbäten: nog onbekend.




Bosch: zeer bekende Duitse fabrikant van brandstofpompen, startmotoren en dynamo's. Uitvinder van de hogedrukbrandstofpomp.




Bovard & Seyvang: nog onbekend.




Brevo: fabrikant van ondermeer keerkoppelingen. [A>]




Brianskii Mashinostroitelnyi Zavod: nog onbekend.




Brif: nog onbekend.
Brif-Paxman: nog onbekend.




Briggs & Stratton: Amerikaanse fabrikant bekend van kleine luchtgekoelde benzinemotoren. [A>]




Britisch Cup: nog onbekend.




British Leyland: nog onbekend.




Britt: kleine benzinemotoren voor vaartuigen.




Brons, Appingedam: Bekend Nederlands merk. [A>] Opgericht in 1906. In 1975 volgde een fusie met de BV Motorenfabriek Alphen aan de Rijn. In 1979 kwam de fabriek in handen van de Noordelijke Ontwikkelings Maatschappij, werd de productie van Brons motoren gestopt en werden voortaan MAN motoren geassembleerd. In 1989 kwam het bedrijf in handen van Waukesha (Engine Division) onderdeel van het Amerikaanse Dresser Industries.
Zie ook woordenlijst.




Brooks: nog onbekend.




Brossel: nog onbekend.




David Brown: nog onbekend.




Bruneau: Franse fabrikant van stationaire motoren. Vermoedelijk na WO II niet meer actief.




Brunvoll: nog onbekend.




Brutus: nog onbekend.




B.U.B.: nog onbekend.




Buckleye: nog onbekend.




Buckau Wolf: Duitse motoren fabrikant gevestigd te Magdeburg. De motoren werden tussen 1928 en 1989 geproduceerd. Daarna ging men verder als SKL.




Buda, zeer onbekend type dieselmotor, gemaakt in Chicago, USA. In 1953 opgeheven.




Bukh: Deense fabrikant van van dieselmotoren. Tegenwoordig tot ca. 800 pk.




Burgerhout Nobel: nog onbekend.




Burmeister & Wain: Deense scheepswerf, tevens motorenfabrikant.[A>]
B&W-Manises: nog onbekend.
B&W-Mitsui: nog onbekend.
B&W-Hinnoshima: nog onbekend.
B&W-Hitachi-Sozen: nog onbekend.
B&W-Sangyong: nog onbekend.
B&W-Tvornica: nog onbekend.
B&W-Rostock: nog onbekend.
B&W-Bremer Vulkan: nog onbekend.
B&W-Holeby: nog onbekend.
B&W-Dalian: nog onbekend.
B&W-Hudong: nog onbekend.
B&W-Bryanskyi: nog onbekend.
B&W-Hyundai: nog onbekend.
B&W-Kawasaki: nog onbekend.
B&W-JG Kincaid: nog onbekend.
B&W-Alsthom: nog onbekend.
B&W-Frederikstadt: nog onbekend.
B&W-Clark Kincaid-Normo: nog onbekend.




Büssing: Duitse fabrikant van voertuig-dieselmotoren. Kort na de oorlog veelvuldig gemariniseerd en in kleine schepen toegepast. Vaak liggende motoren, die in combinatie met een varkensbak gebruikt werden.







C


Callesen: erg onbekend merk Deense viertakt dieselmotor.
Callesen Apenrade: onbekend.




Carels: nog onbekend.
Carels Ingersoll Rand: nog onbekend.




Carter: nog onbekend.




Cascade: nog onbekend.




Case: nog onbekend.




Catalist: nog onbekend.




Caterpillar: zeer bekende Amerikaanse motorenfabrikant.




CeHa: fabrikant-samensteller van motorpompen en misschien ook meer.




Ceres: nog onbekend.




Chicago Pneu Matic: nog onbekend.




ChongQing: nog onbekend.




Chrighton-Vulcan: nog onbekend.




Christoff: nog onbekend.
Christoff & Unmack: nog onbekend.




Chrysler: nog onbekend.




C.K.D.: nog onbekend.




Claeys: vrij onbekend merk scheepsdiesel uit België. De productie schijnt voor of in de tweede wereldoorlog gestopt te zijn.




Clark Bross: nog onbekend.
Clark-Hawthorn: nog onbekend.
Clark-Hurth: nog onbekend.




Clayton-Suttlerworth: nog onbekend.




Cleveland: nog onbekend.




Climax: vrij onbekend merk scheepsdiesel van Nederlandse bodem.





Cliveaux: nog onbekend.




CLM, Compagnie Lilloise de Moteurs: in 1928 begonnen met de fabricage in licencie van Junkers motoren. Sinds 1942 gedistributeerd via CGM  ( 'Compagnie Generale De Moteur', Levallois-Perret, Seine, France). In 1954 werd de productie overgenomen door Indenor een afdeling van Peugot te Dijon.




C.M.G.: nog onbekend.




Colo Diesel: vrij onbekend en niet meer bestand merk scheepsdiesel.




Columbus Cam: nog onbekend.




Concordia: Nederlands fabrikaat gloeikopmotor van rond 1916.




Consisten: nog onbekend.




Continental: nog onbekend.
Continental van Blerck: nog onbekend.




Cooper Bessemer: nog onbekend.




Coventry-Victor: hier weinig bekend Engels merk scheepsdiesel. De kleine boxermotoren schijnen echter wel in diverse akkerschuitjes toegepast te zijn.
Coventry-Climax: nog onbekend.




Covic: vermoedelijk een gelgenheidsnaam voor Coventry-Victor welke gebruikt werd tijdens de productie van Cub motoren.




C-power: nog onbekend.




Craftsman: nog onbekend.




Crepelle: nog onbekend.




Crossley: matig bekend merk scheepsdiesel.




Crusader: nog onbekend.




Cub: kleine watergekoelde boxermotoren, welke ook door Coventry-Victor/Covic geproduceerd werden.




Jean Crepelle Allen: Frans motormerk.




Cummins: Engelse scheepsdieselmotoren,
Cummins-Wärtsilä: nieuwe naam na inlijving door Wártsilä.


 




D



Daewoo, Daewoo-MWM: Koreaanse motoren fabrikant, die rond 2008 over ging in handen van Doosan Heavy Industries. Naar men zegt werden er vrij veel motoren naar oud Duits ontwerp, onderandere MWM, geproduceerd.




D.A.F.: Nederlands fabrikaat. Sinds de jaren 60 als scheepsdieselmotor redelijk bekend. (Da's Altijd Fout)
DAF-Allis: nog onbekend.




Daihatsu: nog onbekend.




Daimler: Duitse motoren fabrikant, gesticht in 1885, die zich in eerste instantie voornamelijk bezighield met de ontwikkeling van benzine motoren en de bouw van voertuigen.

Daimler-Benz: na de fusie in 1929 van Daimler (Mercedes) met de autofabrikant Benz werd voor de motoren nog enige tijd deze naam gebruikt. Later ging men ook de motoren Mercedes noemen.




van Dam: Nederlandse fabriant van op kromhout gloeikopmotoren gelijkende motoren. Het betreft hier motoren van de NV Overschiese Motorenfabriek A.J. van Dam&Cie die tussen 1901 en 1941 actief was.




Dan-Normo: nog onbekend.




Darmstadt: nog onbekend.




Davey Paxman: nog onbekend.




Daytona: nog onbekend.




D.B.D.: nog onbekend.




DDC-MTU: nog onbekend.




Deadong: nog onbekend.




Dekkers Roosendaal: bouwer van  o.a.  horizontale gloeikopmotoren.




Deltic: nog onbekend.




Demag: DeutscheMaschinenbau-AktienGesellschaft in Duisburg. De fabriek verwierf bekendheid met de bouw van zware hijskranen en andere hijsconstructies. De firma is in 1910 ontstaan bij een fusie van de Märkische Maschinenbau-Anstalt L. Stuckenholz AG, de Duisburger Maschinenbau AG en Benrath Machinenbau GmbH. In 1973 werd de firma overgenomen door Mannesmann. Hun rol als motorenleverancier is beperkt geweest

Demag-Krupp: nog onbekend.
Demag-Modag: nog onbekend.




Denzil: nog onbekend.




Desarollo: nog onbekend.





Detroitdiesel: zie GM.





Deutz: zeer bekende Duitse fabrikant van scheepsmotoren. [A>] Zowel Benzine, petroleum, gloeikop als dieselmotoren. Beroemd waren de Liggende Deutz, veel toegepast voor lamme-vlerken en in opdrukkers, de Blauwe Deutz en de Klöckner Deutz waarmee dan het type SAM 517 bedoeld wordt. Ook bekend als Klöckner Humbolt Deutz.  De firma werd in 1864, als gasmotorenfabriek Deutz, gesticht door Nikolaus A. Otto en E. Lange, die de uitvinders van de Ottomotor waren.

Deutz-Brons: Dit zijn Deutz 4-taktmotoren, die gebruik maken van het Brons-verstuiverbakje. In 1907 begon de officiële productie van deze motoren. Deutz had echter al voor deze tijd verstuiverbakjes zonder de benodigde licentie toegepast. De type aanduiding bevatte de code BrM.

Deutz-MWM: samenwerking tussen deze bekende motoren fabrikanten. Periode nog niet bekend.




Deutsche Werke:
Duitse fabrikant van dieselmotoren gevestigd te Kiel. Na de 2e wereldoorlog opgesplitst in het West-Duitse MAK en het Oost-Duitse SKL.




DeVille: nog onbekend.




D.M.L.: nog onbekend.




D.M.S.: nog onbekend.




D.M.R.: nog onbekend.




Dong: Koreaanse fabrikant van keerkoppelingen welke ondermeer bij de merken Deawoo en Doosan toegepast werden/worden.




Doosan: Koreaanse fabrikant van scheepsmotoren. In Nederland weinig bekend.




Doosan-Deawoo: kort na de overname van Deawoo door Doosan gehanteerde merknaam.




Dorman: nog onbekend.




Douvrin: nog onbekend.




Doxford: nog onbekend.




Drakenburg: vrij onbekend merk. Mogelijk gelijk aan of afkomstig uit dezelfde machinefabriek als 'van Rennes'.




Drott: nog onbekend.




Drypool Brons: nog onbekend.




Dunjo: nog onbekend.




Duplex: nog onbekend.




Dupont: nog onbekend.




Dürkopp: nog onbekend.




Dürr-Motoren Gesellschaft: zie E.W.M.




Duvan: nog onbekend.




Dvigatel: nog onbekend.
Dvigatel-Rovolyutsii: nog onbekend.




D.W.K.: nog onbekend.




Dykhof Bochet: nog onbekend.






E






Echevarria Wärtsilä Diesel S.A. : zie bij Wärtsilä.




Economy: nog onbekend.




E.E.C.: nog onbekend.




Ellwe: nog onbekend.




E.M.D.: nog onbekend.




E.M.W.: Eilenburger Motoren Werke. Duitse fabrikant van motoren ondermeer voor stationair gebruik, voertuigen en locomobielen. Voortgekomen uit Dürr-Motoren Gesellschaft, Eilenburg (ca.1900-1921). De firma was vanaf ca 1921 tot de tweede wereldoorlog actief.




Energie: nog onbekend.
Energie Berkel: nog onbekend.




Enfield: nog onbekend.




Enpon Albeno: nog onbekend.




Enterprise: nog onbekend.




E.R.D.: nog onbekend.




Eriksberg: nog onbekend.






F

Fairbanks, Fairbanks Morse, Z motor, U.S.A: hier te lande geregeld gebruikt als ankerliermotor. Deze omvangrijke onderneming begon rond 1900 met de productie van motoren.




Falk Brons: nog onbekend.




Farymann, Lampertheim (Mannheim), Duitsland.  De firma werd op 5 augustus 1947 door de heren Farny en Weidmann gesticht. Men werd vooral bekend van de productie van kleine 1-cilinder dieselmotoren met liggende cilinder en verdampingkoeling; de zogenaamde kookpot. Deze motoren vonden toepassing als ankerliermotor. In 1979 werd de firma overgenomen door de Amerikaanse Briggs and Stratton maar is hedentendage nog steeds onder de eigen naam actief.




Ferro: nog onbekend.




Fiat: Italiaanse motorfabrikant.
Fiat Aifo: Italiaanse motorfabrikant.
Fiat Arona: Italiaanse motorfabrikant.




Ficantieri: nog onbekend.




Fijenoord MAN: nog onbekend.




Fivet,  Frankrijk: stationaire motoren.




F.M.A.: nog onbekend.




F.N.M.: nog onbekend.




Foden: nog onbekend.




Firma Fors,  Alkmaar: bouwde zowel  scheeps- als stationaire motoren.




Ford, Ford Ebro, Ford Lehman, Ford Mermaid: benzine motoren uit de A en T Ford werden o.a. in opdrukkers toegepast. De scheepsdiesels
Ford Mermaid zijn in de beroepsvaart niet erg populair.




Forden: nog onbekend.




Fordson Major: nog onbekend.




Fowler, Fowler London: tamelijk onbekend merk.




Franklin: nog onbekend.




Frederikshavn: nog onbekend.




Fuji: nog onbekend.




Fulton: nog onbekend.







G




Gamma: nog onbekend.




Ganz: nog onbekend.




Ganz-Jendrassik: nog onbekend.




Gardner: Engelse scheepsmotor. Redelijk bekend.

Gradner Ford: nog onbekend.




Gelria: Machine- en Motorenfabriek Gelria, Arnhem. In 1989 voortgekomen uit de onderneming van G.A. Alsche en na uitbreiding met een eigen gieterij leverancier van ondermeer stationaire gas-, petroleum- en benzinemotoren. Of deze motoren ook toepassing in de binnenvaart hebben gevonden si mij niet met zekerheid bekend.




General Electric Comapany, GEC: overkoepelende firma waar ondermeer Paxman, Dorman, Napier Deltic en Ruston deel van uit maakten.




General Motors: Zie GM.




Germania: nog onbekend.




Gideon: nog onbekend.




Gimotors: nog onbekend.




Glennifer: Schotse fabriek van niet al te grote scheepsmotoren. De fabriek heeft tot begin jaren zestig bestaan maar verwierf zijn grootste bekendheid in de jaren dertig.




Globe: nog onbekend.




G.M., General Motors: Bekend Amerikaans merk van snellopende tweetakt diesels. Ook Detroitdiesel genoemd. Vooral Spitsen waren bekend vanwege de brullende GM's. (Groot Mankement)




G.M.C.: nog onbekend.




Goedkoop: mogelijk genoemd i.v.m. de productie van stoommachines. De motoren fabriek noemde zich Kromhout.




Görlitz: nog onbekend.




Götaverken: nog onbekend.

Götaverken B&W: nog onbekend.




Grandi Motori Triest: nog onbekend.

Grandi Motori Fiat: nog onbekend.




Gray, Gray Marine: Amerikaanse fabrikant van scheepsmotoren. In 1967 stopte de productie.




Greaves Farymann: nog onbekend.




Grena: nog onbekend.




Griffin: nog onbekend.




Guascor: nog onbekend.




Güldner: Guldner-Motoren-Gesellschaft mbH. Duitse fabrikant die voornamelijk bekend is door de productie van landbouwvoertuigen. Een beperkt aantal motoren zijn in de (Nederlandse) binnenvaart terecht gekomen.




Gusto: nog onbekend.






H



HaEs: niet meer bestand merk scheepsdiesel uit Meppel, ook bekend als Huisman diesel. Meer informatie in de woordenlijst.




Hafa: nog onbekend.




Halberstadt: nog onbekend.




Hall Scott: nog onbekend.
Hall Russell: nog onbekend.




Hamworthy: nog onbekend.




Hanomag: ook Hanomag-Henschel: fabrikant die voornamelijk bekend is van de productie van vrachtwagens, waarvan de motoren ook tot scheepsdiesel omgebouwd zijn.




Hanseat: nog onbekend.




Hanshin: nog onbekend.




Harland & Wolff: nog onbekend.




Harris: nog onbekend.




Harrisburg: nog onbekend.




Hatz: Duitse fabrikant van dieselmotoren, voornamelijk bekend van luchtgekoelde hulpmotoren.




HC ørsted: nog onbekend.




Heesen Tamelijk onbekende motorenfabriek te Amsterdam aan de Omval. De fabriek werd in 1901 gesticht. In de jaren 60 stopte het werk voor de binnenvaart maar de fabriek heeft nog tot in de jaren 70 op die plaats voortbestaan.




Heimdal: nog onbekend.




Henschel: Henschel-Werke Kassel, Duitsland. Sinds 1848 locomotievenfabrikant. Begin twintigste eeuw volgde een uitbreiding van de activiteiten en rond 1925 begon men met de productie van dieselmotoren zowel voor vrachtwagen als ook scheepsmotoren.
Ook bekend als Hanomag-Henschel




Hercules: diesel- en benzinemotoren van Amerikaanse makelij die door Kromhout op de markt gebracht werden.




Hill: nog onbekend.




Fa. Johan Hillen, Blericksche motorenfabriek. Maakte een grote verscheidenheid aan benzine en petroleum motoren; ook voor de scheepvaart.




Hille Werke: nog onbekend.




Himsen: nog onbekend.




Hino: nog onbekend.




HK Nogva: nog onbekend.




H.M.G: Hanseatische Motor Gesellschaft. In 1953 nog in bedrijf en gevestigd in Hamburg. Fabrikant van 2 en 4 takt diesel motoren. De tweetakt motoren waren voorzien van carterspoeling (krukkastspoeling). Onder schippers stond H.M.G. voor "Help Mij Gauw", "Hier mijn Geld" en "Honderd maal gerepareerd".




Hoffman: nog onbekend.




Holland Motor en Co, Hoogte Kadijk 121, Amsterdam: produceerde tussen 1907 en 1910 (1912) zuiggasmotoren van 25, 75 en 100 pk. De stichter van het bedrijf, Woortmeijer, was eerder werkzaam voor de Kromhout motoren fabriek van Goedkoop, maar begon na enige onenigheid voor zich zelf. Een succes is het niet geworden. In 1911 schijnt men naar het Galgenveld in Noord verhuisd te zijn en kort daarop, begin 1912, wordt men reeds failliet verklaard. Het bedrijf zou ook enkele motorbootjes gebouwd hebben.




Hollandia diesel: niet meer bestaand merk scheepsdiesel, gloeikop.
De motoren werden gebouwd door Machinefabriek Kinderdijk opgericht door de werven J&K Smit en L Smit. Ook bekend als Diepenveen, Lels en Smit. In 1916 komt het tot een breuk en gaat L. Smit alleen verder. Later produceert men kleine motoren onder eigen naam en werkt men vanaf 1951 samen met Bolnes aan de productie van Smit-Bolnes motoren. In 1958 lijkt er een eind te komen aan de activiteiten van Hollandia diesel. Officieel staat echter 1966 in de boeken.
Een andere lezing is echter dat de Hollandia motoren geproduceerd werden in de fabriek van Willem Smit. In 1925, het bedrijf heette toen N.V. Smit&Co's machine- en motorenfabriek werd onder leiding van ir. B.C. Kroon de productie van gloeikopmotoren ter hand genomen. In 1930 startte productie van 2-takt diesels. Na 1949 worden er geen motoren meer onder de naam Hollandia geproduceerd.




Holmag: nog onbekend.




Hope: nog onbekend.




Hornsby: nog onbekend.




Hudong: nog onbekend.




Hundested motor, Hundested propellor A/S, Jørgensen & Højsgaard Engineering Company : in 1921, als Jørgensen & Højsgaard Engineering Company, opgerichte Deense firma. Bouwer van ondermeer scheepsdiesels, waarvan de grootste een drie cilinder 400 pk machine was. De firma produceert tegenwoordig scheepsschroefinstallaties in een bereik van 25 tot 1360 pk.




Hupeh Diesel Works, China. Onbekend merk scheepsdiesels uit WuHan, HuBei, China. Bekend is slechts het type 290 C. Een twee-cilinder 20 pk Viertakt. [A>][Filmpje]




H.W.M.: nog onbekend.




Hyundai: nog onbekend.






I



I.B.: nog onbekend.




Ideal: nog onbekend.




IFA, Industrieverband Fahrzeugbau der DDR: onbekend merk scheepsdieselmotoren die door Joh. van Duyvendijk, Krimpen a/d IJssel, geïmporteerd werden. Het is mij niet bekend in welke fabriek de scheepsmotoren gemaakt werden, maar vermoedelijk lag die in de deelstaat Sachsen.




Immesol: nog onbekend.




IMOB, IMOP: nog onvoldoende bekend.
Naar het schijnt een Antwerpse fabriek die gloeikopmotoren gemaakt heeft. Soms met een P in plaats van een B geschreven.




Indar: nog onbekend.




Indenor: nog onbekend.




Industrie: Bekend Nederlands merk. Zie woordenlijst. [A>]




International: nog onbekend.




Iseki: nog onbekend.




Isotta Francini Breda: nog onbekend.




Isuzu: nog onbekend.




Iveco: Italiaans merk scheepsmotoren. Onderdeel van het Fiat concern.
Iveco Aifo: Italiaans merk scheepsmotoren. Onderdeel van het Fiat concern. Weinig bekend in de Nederlandse binnenvaart.
Iveco Fiat: nog onbekend.







J



Jacobson: nog onbekend.




Jaehne: nog onbekend.




Jaffa: nog onbekend.




J.A.P.: fabrikant van kleine benzine motoren, als ook buitenboordmotoren. Redelijk vaak gebruikt in akkerschuiten en als motor voor mobiele dekwaspompen.




Japy: Japy Frères & Cie, Beaucourt, Haut-Rhin, Frankrijk. Zeer oude firma die in de jaren 60 van 19de eeuw met de productie van motoren begon. Ondermeer bekend van langzaamlopende (<300 tpm) horizontale petroleummotoren met een zeer robuste en eenvoudige bouw en een vermogen tot 4 pk. Later ontwikkelingen resulteerden in de jaren dertig van de twintigste eeuw tot motoren met een vermogen van 10pk bij 1300 tpm. Een aantal van deze motoren zijn ook in kleine vaartuigen in gebruik geweest.
Naar het schijnt wordt rond 1941 de firma overgenomen door Bernard Moteurs, die de Japy motoren nog enige tijd blijft produceren. Deze motoren raken bekend onde de naam Japy-Bernard.




Jastram: Duitse motoren fabrikant uit Hamburg. Door Carl Jastram in 1873 gesticht en begonnen met benzine en petroleummotoren. Later overgestapt op de productie van dieselmotoren. De zwaartse types waren tot ruim 400 pk bij maximaal 600 tpm. In de jaren vijftig werd de productie van motoren gestaakt. Tegenwoordig bouwen ze stuurmachines onder ander voor de zeevaart.
Bron: http://s651713287.online.de/herstell/jastram/jastram.htm





J.C.B.: nog onbekend.

J.C.B. ecomax: nog onbekend.




Jenbacher: nog onbekend.




Fred Jernts: nog onbekend.




Jernskib: nog onbekend.




J.G.M.: nog onbekend.




J.M.W.: nog onbekend.




Jobbet I Maskinverkstaden: nog onbekend.




Jobergg: nog onbekend.




John Deere: Amerikaanse fabrikant van dieselmotoren. De firma verwierf bekendheid met de bouw van landbouwwerktuigen maar vooral sinds de tweede wereldoorlog heeft het merk ook een plaats tussen de (lichtere) scheepsdieselmotoren verworven.




Joshua Hendy: nog onbekend.




Jönköping Motfb: nog onbekend.




Jørgensen & Højsgaard Engineering Company: zie bij Hundested motor.




Jösenfjord: nog onbekend.




June Munktell: nog onbekend.




Junkers: vrij onbekend Duits merk. Junkers Motorenbau GmbH werd in 1923 te Dessau opgericht.






K




Kaeble: Duitse fabrikant van vrachtwagens, grondverzetmachines e.d. In 1895 te Backnang bij Stutgart opgericht. In de Nederlandse binnenvaart weinig populair. Voornamelijk rond het begin van de jaren 60 hebben een aantal schepen met motoren met een vermogen tussen de ca. 180 en 280 pk rondgevaren.




Kaelble: nog onbekend.




Kämper: nog onbekend.




Kandy: nog onbekend.




Kelvin: Britse producent van scheepsdiesels. Hier in Nederland weinig gebruikt.




Kermath: nog onbekend.




K.H.D: Klöckner Humbolt Deutz. Zie Deutz. (Kan Haast niet Duurder)




Kilo-Pak: handelsfirma voor de verkoop van generatorsets.




Kirloskar: nog onbekend.




Kohler: nog onbekend.




Kolomenskii Zavod: nog onbekend.




Kolomna: nog onbekend.




Komatsu: nog onbekend.




Koopman: nog onbekend.




Kromhout: Nederlandse fabrikant van scheepsmotoren. Men bouwde zowel benzine-, petroleum-, gloeikop- als ook dieselmotoren. [A>]
De motorenfabriek op scheepswerf 't Kromhout aan de Hoogte Kadijk in Amsterdam begon rond 1900 met de bouw van benzinemotoren. In 1908 verhuisde de fabriek naar de Hamerkade in Amsterdam Noord. Vanaf 1913 boekte men successen met de gloeikopmotoren uit de zogenaamde M-serie (9-500pk). Hogedruk dieselmotoren werden vanaf 1926, de H-serie, geproduceerd.
Reeds vanaf 1932 begon men de zogenaamde Kromhout-Gardner motoren in licentie te produceren (LW en LS). Dit waren matig snellopende diesels. Ook de daarop volgende Kromhout GS (1951) en TS (1955) motoren waren dat. Daarna zijn er geen nieuwe types meer ontwikkeld. In 1966 werd Kromhout onderdeel van Stork. Onder andere het type F 240 werd nopg een tijdje bij de Stork fabriek te Zwolle geproduceerd.  De fabriek te Amsterdam werd in 1969 gesloten.
Spreuk: 'Kromhout is kracht'.

Kromhout SWD: nog onbekend.




Krupp: nog onbekend.
Krupp MaK: nog onbekend.




Kubota: Japanse fabrikant van motoren. Hier in Nederland voornamelijk gebruikt in aggregaten en als kleine hulpmotor. [A>]




Kvaerner-Brug: nog onbekend.







L




Lackawanna: nog onbekend.




Lancing Marine: nog onbekend.




Landini: nog onbekend.




Láng: fabrikant van ondermeer keerkoppelingen.




La Rauch IMOB: nog onbekend.




Laurin: fabrikant van onder meer gloeikopmotoren. Verdere gegevens ontbreken nog.


Laurin & Klement: nog onbekend.




Laval: nog onbekend.




Lavals Angturbin: nog onbekend.




Lehman: nog onbekend.




Leon Claeys: Vrij onbekend merk scheepsmotor.




Le Roy: nog onbekend.




Leyland: In de Nederlands binnenvaart vrij onbekend Engels merk scheepsdiesel.

Leyland Thornycroft: nog onbekend.




Lidan: nog onbekend.




Linke-Hofmann: nog onbekend.


Linke-Hofmann-Busch: nog onbekend.




Linz: nog onbekend.




Lister: Engelse fabrikant van dieselmotoren. [A>] Tussen 1940 en 1960 vooral voorttuwingsmotoren, na 1960 zeer bekend door de één cylinder luchtgekoelde motoren, die voor de aandrijving van luchtcompressors en dynamo's gebruikt werden. Afbeeldingen menu.

Lister Blackstone: waarschijnlijk licencie overeenkomst. Ondermeer voortstuwingsmotoren. Afbeeldingen menu.

Lister Petter: nog onbekend.




Little Morse: nog onbekend.




Lloyd: nog onbekend.




Lohnis: nog onbekend.




Lomarine: nog onbekend.




Lombardini: nog onbekend.




Looman: fabrikant van ondermeer keerkoppelingen.




Lorenz: onbekend merk horizontale benzine/petroleummotor uit Kromeriz, Moravia, Tsjechië.




Lugger: nog onbekend.




Lycoming: nog onbekend.




Lysekil: nog onbekend.






 
M




Mack: nog onbekend.




MacLaren: nog onbekend.
Mac Laren Ricardo-Leeds: nog onbekend. Een vijfcilinder 110pk werd toegepast in IJveer XIV.




Maegerle: nog onbekend.





MaK, Machinebau Kiel Gmbh, M.A.K., Motore(n) Anlage Kiel:
Beroemde Duitse fabrikant van ondermeer scheepsdiesels. MaK is een na-oorlogse (1948) voortzetting van Deutsche Werke.  Na een conflicht met M.A.N. werd in 1954 de afkorting M.A.K. gewijzigd in MaK.
De motoren droegen de bijnaam; "Mist aus Kiel". Afbeeldingen menu.
Van het al of niet aanwezig zijn van de 'n' in de naam Motore(n) Anlage Kiel als wel over het gehele bestaan van deze naam bestaat enige onduidelijkheid. Helaas was ik weer eens vergeten mijn bronnen te noteren.


MaK Caterpillar: nog onbekend.




M.A.N., Machinenfabrik Augsburg-Nürnberg:
Duitse fabrikant van onder meer scheepsdiesels. Afbeeldingen menu.
In 1898 fuseerden de, in 1840 opgerichte, Maschinenfabrik Augsburg en de, in 1841 opgerichte, Maschinenbau-AG Nürnberg tot de Vereinigten Maschinenfabrik Augsburg und Maschinenbaugesellschaft Nürnberg A.G.. In 1908 werd de naam veranderd in Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg Aktiengesellschaft (M.A.N. AG.).
In 1897 bouwde de toenmalige fabriek de eerste door Rudolf Diesel ontwikkelde dieselmotor. De firma is, voor zover bekend, door de jaren heen scheepsmotoren blijven produceren en doet dat nog steeds.


MAN B&W: nog onbekend.

MAN-B&W-Alpha: nog onbekend.

MAN Brons: nog onbekend.

MAN Rostock: nog onbekend.

MAN Sulzer: nog onbekend.

MAN Tvornica: nog onbekend.

MAN Perkins: nog onbekend.




Mars Werke: nog onbekend.




Martin: nog onbekend.




Masson: fabrikant van ondermeer keerkoppelingen.




Maybach: nog onbekend.




Mazda: nog onbekend.




McDonald Imperial: nog onbekend.




McIntosh Seymour: nog onbekend.




Meadows: nog onbekend.




Merlin: nog onbekend.




Mermaid: mogelijk bedoelt men Ford Mairmaid.




Mercedes Benz: zie M.T.U.




mercury: nog onbekend.




La Meuse: Belgische fabrikant van onder meer matig snellopende 4-takt scheepsdiesels.




Mer: nog onbekend.




M.G.O.: nog onbekend.
M.G.O. SACM: nog onbekend.




Midif: nog onbekend.




Mielec: nog onbekend.




Miller: nog onbekend.




Mirrlees: Brits motormerk dat sinds 1969 vooral bekendheid geniet door de samenwerkingen met Blackstone onder de naam Mirlees Blackstone.

Mirrlees, Bickerton & Day: nog onbekend.

Mirrlees Stockport: nog onbekend.




Mitsubishi. 三菱重工業株式会社.
Japans motormerk dat sinds de jaren zeventig van de twintigste eeuw een aardige opgang gemaakt heeft. Onder schippers ook wel een mugge-bussie genoemd. Afbeeldingen menu.

Mitsubishi-Duco: nog onbekend.

Mitsubishi-Hatsudoki: nog onbekend.

Mitsubishi-Akasaka: nog onbekend.

Mitsubishi Sulzer: nog onbekend.




Mitsui: nog onbekend.




MK Holland: nog onbekend.




Mogul: nog onbekend.




Modag, Modaag: Duits merk twee-takt diesel. Zie ook: afbeeldingsbestand.

Modag Krupp: nog onbekend.




Moës: Belgisch merk scheepsdiesel.



Momaram: nog onbekend.




Mordiesel: nog onbekend.




Motoasan: Turkse producent van motoren, generator- en pompsets e.d. Men produceert ondermeer eenheden onder de naam Super Star en Super Star Yunus.




MTU,Motoren- und Turbinen-Union Friedrichshafen GmbH: sinds 1969 de naam van Maybach Mercedes-Benz Motorenbau GmbH. Deze firma ontstond in 1966 na een fusie van Maybach-Motorenbau en de motorenafdeling van Daimler-Benz. Afbeeldingen menu.

MTU Detroit: nog onbekend.




Murphy: nog onbekend.




Murray & Tregurtha: nog onbekend.




M.W.M.: Motoren Werke Manheim. Gesticht 1883 door Carl Benz. Afbeeldingen menu.

MWM Deutz: nog onbekend.









N




NanChang: nog onbekend.




Nanni: nog onbekend.




Napier: nog onbekend.
Napier Deltic: nog onbekend.




National: nog onbekend.
National Superior: nog onbekend.




Nei-Ape-WH Allen: nog onbekend.




Nejvetsi: nog onbekend.




Nering Bögel: gloeikopmotoren met (voor zover bekend) per cilinder gescheiden carters. ca. 25 pk per cilinder 380 tpm max. De motoren werden in Deventer gebouwd. De uit 1756 stammende ijzergieterij (o.a. vuurtorens) ging in 1932 failliet, maar maakte in afgeslankte vorm een nieuwe start en was in 2006 nog steeds actief.




Neufeldt & Kühnke: Duitse fabrikant uit Kiel. Sinds 1936 Hagenuk (=Hanseatische Apparatebaugesellschaft ehemals Neufeldt und Kuhnke) geheten. De in 1899 opgerichte firma richtte zich scheepsuitrustingen, duikersuitrustingen, radiotelefonie en radio-ontvangers. Men heeft gedurende een vrij korte periode ook gloeikopmotoren gebouwd. Sommigen daarvan waren uitgerust met waterinjectie.
Volgens een oud handschrift wordt de naam met een umlaut op de U geschreven. Vaak echter ziet men de naam zonder die umlaut.





Newbury: nog onbekend.




New Holland: nog onbekend.




Nijhuis, Winterswijk: firma met naam in de bouw van houtgasgeneratoren en ombouw van motoren tot gasmotor, maar het is me niet bekend of men ook zelf motoren gefabriceerd heeft.




Niigata: nog onbekend.




Nigoco: nog onbekend.




Nilsson: nog onbekend.




Nissan: nog onbekend.




Nobel: nog onbekend.




Nogva: nog onbekend.




Nohab: nog onbekend.
Nohab Wärtsilä: nog onbekend.
Nohab-AB-Bofors: nog onbekend.
Nohab-Polar: nog onbekend.




Nordberg: nog onbekend.




Nordbergen: nog onbekend.




Normo: nog onbekend.
Normo-Bergen: nog onbekend.




Norpro: nog onbekend.




Nortek: nog onbekend.




Northern Light: nog onbekend.




N.R.F., Nederlandse Radiatoren Fabriek: Uitvinder en producent van bunkoelers. Mill, Holland.





N.U.K., dit onbekende merk dieselmotor(?) heb ik tweemaal vermeld gezien. Men zegt dat het uit Zweden afkomstig moet zijn. Ik vraag me echter af of NUK misschien voor Neufeldt Und Künkhe staat.




NVD: nog onbekend.







O




Oberursel: nog onbekend.




Oddmann Brunvoll: nog onbekend.




Ohio: nog onbekend.




Olympia: scheepsbenzine-, mogelijk ook petroleummotor. Verdere gegevens ontbreken. Het type vond ondermeer toepassing in de diverse akkerschuiten.




OMC: nog onbekend.




OM Desstroom: nog onbekend.




Omnia: nog onbekend.




Onan: nog onbekend.




Otto Deutz: vermoedelijk de aanduiding voor een vroege Deutz benzine of gasmotor.




Otto Langen: nog onbekend.




NV Overschiese Motorenfabriek A.J. van Dam&Cie: zie bij van Dam.






P




Palmer: nog onbekend.




Pametrada: nog onbekend.




Parsons: niet bekend.




Paxmann: nog onbekend.
Paxmann Ricardo: nog onbekend.




Pearl: nog onbekend.




Pelapone: nog onbekend.




Peninsular: nog onbekend.




Penta: Zweedse motorfabrikant uit Köping. De firma maakte ondermeer motoren voor de autofabrikant Volvo en werd in 1935 door deze overgenomen, waarna de naam veranderde in Volvo-Penta.




Penz Diesel Mash: nog onbekend.




Pervomaisk Diesel Mash: nog onbekend.




Perkins:  Engels fabrikaat, niet erg bekend.
Perkins-Sabre: Engels fabrikaat, verder niet bekend.




Peter Brotherhood: nog onbekend.




Petter: Engels merk dat vooral bekend is van luchtgekoelde hulpmotoren. (spetter)

Petter McLaren: nog onbekend.




Peugeot: nog onbekend.




Phasor: nog onbekend.




Pielstick: nog onbekend.
Pielstick-IHI: nog onbekend.
Pielstick-NKK: nog onbekend.
Pielstick-Niiagata: nog onbekend.
Pielstick-Tvornica: nog onbekend.




PJ: nog onbekend.




Polar: nog onbekend.
Polar-Atlas: nog onbekend.
Polar-Nohab: nog onbekend.




Poyaud: Frans merk dieselmotoren ondermeer bekend onder de naam Diesel Poyaud.
In 1909 door Abel Poyaud in St. Paul Bert, Frankrijk, opgerichte machinefabriek. Samen met enkele andere vormde hij de Société Surgèrienne de Construction Mécanique, beter bekend als de SSCM. In 1927 begon de productie van oliemotoren. De productie van 4-takt dieselmotoren begon in 1945 ook dan ontstaat de naam  "Moteur Poyaud". In 1975 werd  de fabriek onderdeel van Société Alsacienne de Construction Mécanique, beter bekend onder de afkorting SACM. In 1989 komt het bedrijf in handen van Wärtsilä. In 1992 wordt de fabriek gesloten. De onderneming gaat verder onder de naam Wärtsilä SACM Diesel.




Pratt & Whitney: nog onbekend.




PZM Puck: nog onbekend.






R




Ransomes: nog onbekend.




Rapp: nog onbekend.




Red Wing: Amerikaans fabrikaat scheepsbenzinemotor. Het merk schijnt tot in de jaren 50 actief gebleven te zijn en motoren met een vermogen tot meer dan 70 pk geleverd te hebben. Hier in Nederland vonden de kleine types ondermeer toepassing in de diverse akkerschuiten.




Reid: nog onbekend.




Reform: nog onbekend.




Reintjes: zeer beroemde Duitse fabrikant van ondermeer keerkoppelingen. Eisenwerke Reintjes Gmbh. Hameln, Duitsland. In de Benelux vertegenwoordigd door AMW Antwerpen. Thans (2012) Reintjes Benelux bvba geheten. [A>]
De onderneming begon in 1879 te Emmerich am Rhein. In 1929 werd de onderneming omgevormd tot machinefabriek en begon de productie van tandwielkasten en keerkoppelingen. In 1950 verhuisde men naar de huidige locatie te Hameln, Duitsland.




Renault: Franse fabrikant. Hier vooral bekend van motoren voor de pleziervaart.




van Rennes:
bekende Nederlandse fabrikant van benzine, petroleum, gloeikop en dieselmotoren.  Begonnen als fabrikant van ondermeer naaimachines begon men in 1890, in huize Drakenburg te Utrecht, als N.V. Machinefabriek 'Drakenburg' met de productie van motoren. Na een faillisement in 1933 verhuisde het bedrijf naar Leiden. De productie van motoren werd in 1979 definitief gestopt en in 2006 sloot het bedrijf definitief de deuren.




Ricardo: nog onbekend.




Rijsdijk: bekende fabrikant van keerkoppelingen.




Roggel: nog onbekend.




Roberts: nog onbekend.




Rolls-Royce: heeft hier in Nederland met zijn scheepsmotoren weinig opgang in de binnenvaart gemaakt. Tegenwoordig lijkt men Bergen diesels in hun programma opgenomen te hebben.




van Rossum: Nederlandse ondernemer die naar men zegt gedurende cica één jaar gloeikopmotoren gefabriceerd heeft.




Ruggerini: nog onbekend.




RUMO: nog onbekend.




Ruskii Diesel: nog onbekend.




Russel: nog onbekend.
Russel Newbury: nog onbekend.




Ruston: Engelse fabrikant van benzinemotoren. De oorsprong van het bedrijf ligt in de 19de eeuw. In 1918 ontstond een samenwerking met Richard Hornsby & Sons waarna onder de naam Ruston & Hornby dieselmotoren geproduceerd werden. Na 1940 verkregen ze een aandeel in de Paxmann motoren en ontstond de naam Ruston Paxmann In 1968 werden ze onderdeel van de General Electric Company.




Ruston-Lister: nog onbekend.





 
S




: nog onbekend.




Sabre: nog onbekend.




Sachs: nog onbekend.




S.A.C.M., Sacm; Société alsacienne de constructions mécaniques:
Verband van Franse motorenfabrikanten-machinefabrieken thans onderdeel van Wärtsilä en bekend als SACM Wärtsilä.
Zie ook Poyaud.




Säffle: nog onbekend.
Säffle Tändkula: nog onbekend.




Samofa: de naam staat voor Samenwerkende Motoren Fabrieken. Zie verder in de woordenlijst.




Sanders: nog onbekend.




Sauer: nog onbekend.




Saurer: nog onbekend.




Scania, Scania Vabis: vrij bekend Zeeds merk dat bij de komst van motoren met toerentallen van 1800 toeren en meer aardig opgang maakte.




Scantic: nog onbekend.




Schelde Sulzer: nog onbekend.




Schleiter: nog onbekend.




Schönebeck: nog onbekend.




Seatek: nog onbekend.




Seffle: Zweedse fabrikant van (kleine) gloeikopmotoren?




Selve: nog onbekend.




Selving: nog onbekend.




S.E.M.: nog onbekend.




Sendling: volledig Münchner Motorenfabrik München-Sendling. Een in 1899 door Otto Vollnhals gesticht bedrijf dat in 1964 de deuren moest sluiten. Hier in Nederland hebben de liggende motoren met verdampingskoeling enige bekend gehad.




Sertek: nog onbekend.




Silniki Stacjonarne: nog onbekend.




Simmering: nog onbekend.




Sisu diesel: zie bij Valmet.




SiYang: nog onbekend.




Skandia: vrij onbekend merk.




Skandinaviaverken: nog onbekend.




S.K.L., Schwermachinenbau Karl Liebknecht:
Duitse motoren fabriek in Maagdenburg; produceert voornamelijk motoren met groot vermogen.
In de binnenvaart o.a. toegepast in sleepboten. [E> Uitgebreid foldermateriaal op Deutsche Fotothek.]




Skoda: tamelijk onbekend merk.




Slanzi: nog onbekend.




Slavia: nog onbekend.




S.L.M.: nog onbekend.




Smit, en Smit-Hollandia, Kinderdijk. Machinefabriek Kinderdijk. Zie bij Hollandia.




Smit-Bolnes: Rond 1952 ontstane samenwerking van Scheepswerf L. Smit & Zn. Kinderdijk en Bolnes motorenfabriek uit Krimpen aan de Lek met het doel tot de ontwikkeling van een grotere sterkere scheepsdieselmotor te komen. De productie van deze motor begon in 1954 te Kinderdijk. In 1962 staakte men de productie te Kinderdijk en verhuisde men naar Zierikzee. In 1977 werd de fabriek te Zierikzee gesloten. De reparatie en onderdelen levering van deze motoren keerde weer terug naar Kinderdijk. (Meer.....)
Het eerste prototype van deze vergrote Bolnes-motor werd gebouwd bij Smit Kinderdijk en was in februari 1953 gereed. Sinds 2004 is deze motor aan de Museumhaven te Zierikzee te bewonderen.


Smit-Man: nog onbekend.




Sleipnir Motor AS: nog onbekend.




Snow: nog onbekend.




Söby: nog onbekend.




Solé: nog onbekend.




Solo: Zweedse fabrikant van kleine benzinemotoren voor scheeps gebruik. De motoren werden in sommige akkerschuiten gebruikt.




<



Spindel: nog onbekend.




Star Power: nog onbekend.




Steijwal: Nederlandse motorenfabriek. De NV SteijWal fabriek te Rotterdam werd op 30 mei 1917 door I. Steijaard en Ir. Jeanette Walen gesticht. Het was een voortzetting van de Standaard motorenfabriek fa. Steijaard en Jeanette Walen. Men produceerde langzaamlopende viertakt dieselmotoren tot een vermogen van circa 150 pk.




Sterling: Amerikaanse fabrikant van benzinemotoren. Hier een enkele maal gebruikt in akkerschuiten.




Steyr: nog onbekend.




S.T.M.: nog onbekend.




Stora: nog onbekend.




Stord: nog onbekend.




Stork: Nederlandse fabrikant van ondermeer scheepsdiesels en pompen. Ook Stork-Ricardo, motoren met Ricardo wervelkamer en Stork Werkspoor Diesel, vooral zeer grote motoren.
Stork-Wärtsilkä: nog onbekend.
Stork Ganz: nog onbekend.
Stork-AEG: nog onbekend.
Stork-Otlo: nog onbekend.
Stork-Thomassen: nog onbekend.
Stork Hesselman: nog onbekend.




Stuyvol IMOP: nog onbekend.




Sundial: nog onbekend.




Super Star: handelsmerk van Motosan Turkije.




Susuki: nog onbekend.




Svesda: ??????.




Steyaard & J. Waelen: nog onbekend.




Sulzer: Zwitserse fabrikant van langzaamlopende twee-takt scheepsdiesel met groot vermogen. Vooral in Duitse en Zwitserse schepen ingebouwd.
Sulzer Samsung: nog onbekend.
Sulzer DaLian: nog onbekend.
Sulzer Shanghai: nog onbekend.
Sulzer Hitatchi: nog onbekend.
Sulzer Zgoda: nog onbekend.
Sulzer Fricanbtieri: nog onbekend.
Sulzer Hudong: nog onbekend.
: nog onbekend.




S.W.D.: Stork-Werkspoor Diesel. Zie Stork. (Steeds Weer Duwen, donderen, draaien)






T




Tändküla: nog onbekend.




Tangye: nog onbekend.




Thiago Amagesto: nog onbekend.




Thermoil: nog onbekend.




Thomassen: Nederlandse motoren fabrikant te De Steeg.  Opgericht in 1906. Werkte na WO II samen met Stork en is tot in de jaren 60(?) met de bouw van motoren actief geweest. Veel motoren vonden hun weg naar de Nederlandse Spoorwegen (E> Modelspoor Club Veluwezoom)




Thornycroft: nog onbekend.




Timmer: Nederlandse motoren fabriek te Meppel, welke op Brons gelijkende motoren bouwde.




Timray: nog onbekend.




Torpedo: nog onbekend.




Trinity House: nog onbekend.




Triumph: Vrij onbekend merk.




Trumman: nog onbekend.




Turbomotornyi Zavod: nog onbekend.





Tuxham: deze Deense motoren fabrikant bouwde ondermeer gloeikopmotoren.




Turner: nog onbekend.




Twin Disk: Amerikaans merk keerkoppelingen, vooral in combinatie met G.M. dieselmotoren gebruikt.




T.W.M.: nog onbekend.








 
U




Udan: nog onbekend.




Unie FF: nog onbekend.




Union: nog onbekend.




Universal: nog onbekend.





V



Vähern-Hanseat: nog onbekend.




Valmet: De Finse fabriek in Linnavuori was de producent van Vire twee-taktmotoren, Valmet dieselmotoren en  Atlas Copco compressoren. Het is niet duidelijk wanneer de naam van de voertuigfabrikant Sisu over gegaan is op de motoren. In 2008 werd de naam Agco Sisu Power, in 2012 werd dit verkort tot Agco Power.




Van Dam: nog onbekend.




Van Capellen: nog onbekend.




Vanguard: nog onbekend.




Vellina Frères: nog onbekend.




Vendeuvre: nog onbekend.




de la Vergne: nog onbekend.




Vetus: Nederlandse fabrikant die op basis van bestaande motoren scheepsmotoren samenstelde. Men gebruikte ondermeer basismotoren van Deutz, Faryman, Mitsubishi en Peugeot




Vickers: nog onbekend.
Vickers Petter: nog onbekend.




Vivian: nog onbekend.




VM Motori S.p.A.: nog onbekend.




V.N.B.: nog onbekend.




Voith-Schneider: zie hier.




Volda: nog onbekend.




Volgo Diesel Mash: nog onbekend.




Volkswagen: Duitse fabrikant van scheepsdiesels. Voor zover bekend alleen in de pleziervaart in gebruik geweest.




Völund: nog onbekend.




Vomag Vulcan: nog onbekend.




Volvo: redelijk bekend merk scheepsdiesels. Oorspronkelijk bekend als Volvo-Penta. Tegenwoordig (2010) levert het bedrijf motoren tot circa 1800 pk, vanaf ca. 500 pk zijn deze gebaseerd op Mitsibushi motoren.
 




Vukcan: nog onbekend.








W




Waggon & Marsh: nog onbekend.




Walschaert: nog onbekend.




Wärtsilä: Finse firma welke sinds 1942 dieselmotoren produceerd. Vanaf 1979 wordt hun invloed op de markt van zwaardere dieselmotoren door overnames e.d. steeds groter. Veel bekende merken waaronder Deutz, S.A.C.M., Stork Werkspoor, Bolnes, Sulzer, e.d. kwamen onder de vleugels van deze firma of gingen er nauwe banden mee aan.
Wärtsilä-SACM: Société alsacienne de constructions mécaniquesals onderdeel van Wärtsilä. Ook bekend als SACM Wärtsilä. Zie ook Poyaud.

Wärtsilä-Vasa: nog onbekend.
Wärtsilä-Fricantieri: nog onbekend.
Wärtsilä-Echevarria: nog onbekend.
Wärtsilä-ZhenJai CME: nog onbekend.




Washington: nog onbekend.




Waterloo Boy: nog onbekend.




Water Mota: nog onbekend.




Waukesha: nog onbekend.




WaiChai: nog onbekend.
WaiChai-Deutz: nog onbekend.




Welnes: nog onbekend.




Werkspoor: Nederlandse fabrikant van redelijk zware dieselmotoren. [A>] In de binnenvaart niet erg vaak voorkomend. Heeft ook in samenwerking met Stork motoren geproduceerd.
Het oorspronkelijke bedrijf werd in 1826 opgericht door Paul van Vlissingen en was gevestigd op Oostenburg. Met mede eigenaar Dudok van Heel werd het bedrijf in 1827 omgevormd tot de Fabriek van Stoom- en Andere Werktuigen, Amsterdam. Rond 1850 kreeg men het predicaat Koninklijke. Moeilijke jaren volgen tussen 1871 en 1891. Vanaf 1891 wordt het bedrijf met financiële steun van Stork Hengelo gereorganiseerd en gaat vanaf dan Nederlandsche Fabriek van Werktuigen en spoorwegmaterieel heten.
De naam Werkspoor.
Werkspoor was oorspronkelijk het telegramadres van deze onderneming. Getuige krantenberichten werd dit telegramadres rond 1900 gebruikt voor de vestiging te Soerabaja. Rond 1905 duikt de naam ook op als telegramadres voor de vestiging te Amsterdam.
In 1910 verschijnt een advertentie voor Werkspoor Dieselmotoren, die dan naar het schijnt reeds 8 jaar door de Nederlandse Fabriek voor Werktuigen en Spoorwegmaterieel geproduceerd worden. (Men heeft trouwens ook in licencie met Schulzer motoren gebouwd, schijnt het.)
In 1913 verschijnt als postadres vermelding "Werkspoor" Amsterdam. Voluit schijnt men dan Nederlandsche Fabriek van Werktuigen en spoorwegmaterieel "Werkspoor" te heten.
Getuige een mededeling in de Telegraaf van 27-11-1915 heette het bedrijf in dat jaar NV Werkspoor.
In die tijd kreeg men ook een vestiging te Utrecht. In 1954 volgde een fusie met Stork en was men onderdeel van Verenigde Machinefabrieken Stork-Werkspoor (VMF).


Werkspoor-Lugt: nog onbekend.




Westerbeke: nog onbekend.




Westinghouse: Amerikaanse fabrikant van ondermeer tandwielkasten en keerkoppelingen.




White: nog onbekend.




Wichars Marine, W.M.: nog onbekend.




Wichmann: Noorse fabrikant van langzaamlopende scheepsdiesels.

Wichmann-Rubb: nog onbekend.




Wickström: Finse fabrikant van ondermeer benzine-petroleum motoren.




Widdop: nog onbekend.




F.G. Wilson: nog onbekend.




Wisconsin: nog onbekend.




Witte: Amerikaans fabrikaat dieselmotor. Een enkel exemplaar heeft hier in akkerschuiten en dergelijke dienst gedaan.




R. Wolff AG, Maagdenburg-Buckau: machinefabriek welke voornamelijk bekend is van de bouw van stoommachines en lokomotieven, maar schijnt zich in later tijd ook met de productie van dieselmotoren bezig gehouden te hebben. In 1960 werd ondermeer een 400pk direct omkeerbare motor geleverd.




Wola: nog onbekend.




Wolseley: Engelse fabrikant van kleine benzine en petroleummotoren. De fabriek schijnt ook motoren voor Ruston geproduceerd te hebben.




Woman B&W: nog onbekend.




Worthington: nog onbekend.




Wumag, Waggon- und Maschinenbau AG:
In 1869 als "AG für Fabrikation von Eisenbahnmaterial" te Görlitz opgericht. In 1919 volgt een naamswijziging in "Waggonfabrik Görlitz AG". In 1921 volgt een fusie met de "Görlitzer Maschinenbau AG" en de "Cottbuser Maschinenbau-Anstalt und Eisengiesserei AG". In 1923 volgen fusies met de "Dresdner Maschinenfabrik und Schiffswerft Übigau AG" en de "Maschinenbauanstalt und Dampfkesselfabrik H. Pauksch AG" in Landsberg-Warthe. Later volgen nog enige overnames, maar ook afsplitsingen. Ook na de Tweede Wereldoorlog blijft WUMAG de grootste werkgever te Görlitz.
Na de val van de DDR krijgt de firma de naam "DWA Deutsche Waggonbau AG". Bron: http://www.gutowski.de
De scheepsmotoren van Wumag lijken voornamelijk voor de Tweede Wereldoorlog ontwikkeld te zijn en werden ondermeer in duiboten toegepast.




Z




Zamracena: nog onbekend.




Zavod Dvigatel: nog onbekend.
Zavod Imeni Malesheva: nog onbekend.




ZF: Zahnradfabrik Friedrichshafen: op 20 augustus 1915 opgerichte firma, die ondermeer keerkoppelingen en tandwielkasten fabriceert. De productie van keerkoppelingen schijnt in 1954 begonnen te zijn.




ZhenJiang CME: niet bekend. Mogelijk bedoelt men ZhenJiang EMC of wel:
ZhenJiang Siyang Diesel Engine Manufacturing Co., Ltd: thans (2017) nog actieve Chinese onderneming die generatoren, pompen en motoren tot ca.150pk bij 3000 tpm levert.




ZTS Tees: Slowaakse fabriek die voornamelijk motoren voor tractoren en zware werkvoertuigen leverde. Opgericht 1973 in 2002 over gegeaan in Martimex-Alpha. Belang voor de binnenvaart onbekend.




Zündapp: tussen 1954 en 1980 fabrikant van zij- en buitenboordmotoren tot ca. 6 pk. Verder bouwde men ook kleine benzine-aggregaten met de naam Stamo (Stationair Motor). De firma was gevestigd te Nürnberg Duitsland, na 1958 te München, en heeft van 1921 tot 1984 bestaan.



top



###