Aanvullingen en correcties zijn welkom.

De stuurstand.


Voor onderdelen zie ook navigatieinstrumenten e.d.
Naar menu.


a93
Een goed kompas is een noodzaak voor wie het grote water op gaat. De stuurhut van de stoomsleepboot Scheelenkuhlen is verder nog al spartaans ingericht.

Foto: Pieter Klein,
Amsterdam 23 augustus 2015.
(groot formaat)


a94
Behalve het kompas en het stuurrad vormen de scheepstelegraaf en de spreekbuis de standaard uitrusting van een stoomsleepboot. Daar de machinekamer bemand is, zijn er geen metertjes en alarmen nodig.

Foto: Pieter Klein,
Amsterdam 23 augustus 2015.
(groot formaat)


kuip opdrukker
De open stuurstand in een opdrukker met o.a. het stuurrad (1), de manette (3) en de keerkoppelingshandel (4).

(Verklaring rest.)

(groter formaat)


stuurstand rondvaartboot
De stuurstand in een Amsterdamse rondvaartboot, met voor het stuurrad het instrumentenpaneel (dashboard voor landrotten). Links daarvan een één-handelbediening.

(groter formaat)


stuurhut vlet
De stuurstand in een peilvlet. Voor het rad een (waarschijnlijk electrische) één-handelbediening, daarvoor o.a. twee dieptemeters.

(groter formaat)


stuurrad
Stuurrad van één meter in doorsnede, met hoepel. De hoepel is bekleed met een varkensrug. De muts op de naaf ontbreekt, evenals de slingerpen. De handgreep van de spaak met de slingerpen (midden boven) is gemarkeerd met een randje rond de handgreep.

(groter formaat)


a92
De stuurstand van een sleepboot zoals deze lange tijd uitgerust waren. Een flink rad en een goed kompas waren naast de motorbediening (hier rechts in beeld vermoed ik) de belangrijkste onderdelen.

Foto: Pieter Klein
Amsterdam, 23-8-2015, Sail 2015.
(Groot formaat)


a91
Niet iedereen had de luxe van een gesloten stuurhut op de sleepboot Dombo Y8122 van de marine had men een gedekte stuurstand; dat wil zeggen de achterkant ontbrak.

Foto: Pieter Klein
Amsterdam, 23-8-2015, Sail 2015.
(Groot formaat)


a90
Zo ziet zo een stuurstand er dan in zijn geheel uit.

Foto: Pieter Klein.
Den Helder, 24 september 2010.
(groot formaat)


a99
De stuurhut van de sleepboot Mon Desir is met zijn tijd meegegaan zonder echt te moderniseren. Links het rivierradar en achter het rad en onder de blauwe hoes waarschijnlijk de electronische navigatie.

Foto: René te Pas,
Nijkerk, 4 september 2015.
(groot formaat)


a98
Rechts naast het rad vinden we dan de twee marifoons, die men tegenwoordig nodig heeft, de forse keerkoppelingshandel, de spindel van de toerentalverstelinrichting en het bakje met de onmisbare verrekijker!

Foto: René te Pas,
Nijkerk, 4 september 2015.
(groot formaat)


a97
De donker grijze kast bevat ondermeer de schakelaars voor de navigatie verlichting. De twee lichtblauwe kastjes zijn er vermoedelijk in verband met de brandstofvoorziening en achter de handels voor de motorbediening ziet men nog twee manometers voor de smeeroliedruk van de motor en de luchtdruk  van de startlucht.

Foto: René te Pas,
Nijkerk, 4 september 2015.
(groot formaat)


a96
In het dak ziet men het kompas compleet met kijkspiegel en vergrootglas. Rechts naast het kompas de opening waarlangs men de lamp in het nachthuis brengt. De scheepsklok en een sticker met geluidsseinen completeren het geheel.

Foto: René te Pas,
Nijkerk, 4 september 2015.
(groot formaat)


a95
Ook de stuurhut van de sleepboot St. John geen overdaad aan toeters en bellen. Een dashboard met enkele meters om de motor in de gaten te houden en de besturing van de boegschroef. Daarnaast de één-handelbediening met daarvoor de marifoon. Verder is er buiten beeld nog wat aan electronische navigatiehulpmiddelen.

Foto: René te Pas,
Nijkerk, 4 september 2015.
(groot formaat)


tjerk hiddes
Van geheel andere orde is het liggende stuurrad. Vroeger vrij algemeen, tegenwoordig een zeldzaamheid.


a89
De sleepschepen waren beroemd om hun grote liggende stuurwielen die men daar haspels noemden. Eerst stond men meestal geheel in de open lucht. Daarna kwam er een borstwering. Daarop kwam dan een schuilkap. Weer later werd er vaak een wand met ramen voor geplaatst en kon men een zonnetentje spannen en zo ging men steeds verder tot men uit eindelijk een dicht stuurhuis had.

Foto fragment. Maker en datum onbekend.
(groot formaat)


stuurhut tobia
Een stuurstand op een 50-meterschip met electrische besturing en stuurrad, een bochtaanwijzer (1) en de beroemde groene Sailor marifoon (2).

(groter formaat)


ms tobia

omkeerbeweging
Dezelfde stuurstand van opzij.
(groter formaat)
en de motorbediening die daar in staat.
(Verklaring cijfers.) (groter formaat)


stuurstand kempenaar
De vrij moderne stuurstand op een Kempenaar
(Meer foto's.)

(groter formaat)

Naar deel 2.

top





Statistieken

















v4.0 P.I.Klein