Aanvullingen en correcties zijn welkom.

Huishoudelijke zaken.
Deel 2

Naar deel 1.


keuken
Het kolenfornuis in de woning van de 'Annigje' (Scheepsportret). Via de trap komt men op het achterdek.
Een dergelijk fornuis kon de kleine woningen aan boord flink opstoken, vandaar dat men zich 's zomers soms met petroleumstelletjes behielp of het fornuis stond dan buiten in de kookherft of kookhut. Aangezien de doorgangen in de meeste woningen kleiner waren dan het fornuis en men het moeilijk tweemaal per jaar kan demonteren, was het vaak kiezen of delen; of 's winters tijdens een sneeuwstorm ook buiten koken of in de zomer toch maar eenvoudige éénpans maaltijden op het petroleumstel.

Foto: F. Logghe,
Rotterdam, 4 november 2007.
(groter formaat)


kachel
Eveneens aan boord de Annigje.
Een hekjes- of  mantelkachel, naast het fornuis, een belangrijke bron van verwarming aan boord.

Foto: F. Logghe,
Rotterdam, 4 november 2007.
(groter formaat)




varkenskrul
Een waslijnsteun met varkensstaart.
Aan boord van permanent bewoonde schepen wordt natuurlijk ook de was gedaan. Daarvoor gebruikte men vroeger trouwens altijd buitenwater, maar de laatste halve eeuw, in toenemende mate drinkwater.
De was moet natuurlijk ook gedroogd worden. Daarvoor waren en zijn diverse oplossingen verzonnen.
Bij ongeladen vrachtschepen hangt men op regenachtige dagen het wasgoed in het ruim. De waslijn wordt tussen de binten gespannen en klaar is men.
Op sommige schepen was er buiten voldoende aanwezig om waslijnen te kunnen spannen, bijv. de scepters van een zonnetentje. Ook gebruikte men een lijn vanaf de lichtmast naar de stuurhut. De lijn werd ondersteund met een eenvoudige houten schaarconstructie of men zette tussen een spuigat en de den een pikhaak als steun.

Vooral op vrachtschepen zag men echter vaak speciale waslijnsteunen. Sommige steunen werden door een gat in de potdeksel of dekzeilrand en in een beugeltje daaronder gestoken (nr.7 in afbeelding), andere konden in de spalkbeugels geschoven worden (soms waren hiervoor aparte beugeltjes op de kapdeksel of tussendekjes gemaakt) en weer anderen konden op de dekzeilrand geklemd worden.

(Iets groter formaat)

waslijnen

Foto: Leo Schuitemaker, Volkeraksluizen
23 juli 2008.
(groot formaat)
Op de grote moderne schepen, waar men tegenwoordig trouwens ook vaak een electrische wasdroger aan kan treffen, zijn er vaak voorzieningen op de roef waarin men een waslijsteun kan plaatsen.

Om de, soms zeer lange, waslijnen niet helemaal door elke steun te hoeven halen, zijn boven op de steunen geleidingen aangebracht waarbij dat niet nodig is. De varkensstaart (varkenskrul, kurketrekker) is zo'n voorziening. Vaak ook werd er in plaats daarvan, een opengebogen kettingschalm gebruikt.

Tegenwoordig is wasgoed aan de lijn bijna een  zeldzame verschijning. De wasdroger, het afnemende aantal aan boord wonende gezinnen en het feit dat steeds meer schippers het weekend naar hun woning op de wal gaan is daar de oorzaak van.




lamp1lamp2
Een olielamp hangend in een cardanring (rechts met blinker). Olieverlichting is lange tijd de belangrijkste verlichting aan boord geweest.  Eigenlijk pas na WOII wordt de olielamp verdrongen, eerst in lichte mate door gasverlichting, daarna al spoedig door electrische verlichting.
Als brandstof werd gewone petroleum gebruikt, lampenolie kende men toen nog niet. De olielamp heeft het ontegenzeggelijke voordeel, dat men, in een kleine roeven, op koude avonden buiten het stookzeizoen, echt de kachel niet hoeft aan te steken.
Een nadeel is natuurlijk dat men niet even het licht aan kan knippen en dat de lampen de nodige verzorging behoeven.
(Foto: cardanring, blinker.)

(Groter formaat; linker foto, rechter foto)


spitfire
Een zogenaamde 'Spitfire' een armatuur dat niet alleen aan boord van schepen maar ook in treinen en touringcars toegepast werd.


(iets groter formaat)


Naar deel 1.
Naar plakboek.


top




JavaScript DHTML Menu Powered by Milonic Statistieken


Valid HTML 4.01 TransitionalValid CSS!















v4.0 © P.I.Klein