Aanvullingen en correcties zijn welkom.

staaldraad / staalkabel.


Naar menu 'touw en staaldraad'.


staaldraad
Voorgevormd, gegalvaniseerd, rechtsgeslagen, kruisslag, staaldraad (denk ik). Een hele mond vol en daarmee is dan nog niet eens alles gezegd. Staaldraadjes kunnen op diverse manieren tot kabels worden.  Weinig dikke draden, bijv. 7x7, leveren stug draad, bijv. voor stagen. Vele dunne draden, bijv. 6x24+1, leveren soepel draad, bijv. voor lopers.
In de binnenvaart gebruikt met over het algemeen 6 strengsdraad (met hart).

Foto: Jan Meppelink.
14 februari 2008.
(Groot formaat)


samenstelling
Met een speciale 'code' wordt de samenstelling van de kabel aangegeven. (Men kent een korte en een lange code.)

De kabel is vaak voorzien van hennepen vullingen en soms ook van een hennepen hart. Het hennepen hart is er niet alleen  voor de vorm, maar het fungeert ook als vetreservoir.
Bij gebruik op bolders en verhaalkoppen kunnen kabels met grote harten, wanneer zij zwaar belast worden, blijvend vervormd raken. Tegenwoordig gebruikt men ook kunststoffen voor vulling en hart.
[E> Meer over staaldraad.....]


Afbeeldingsbron: Website Mennens, Staalkabel-, Hijs- en Heftechniek.
(Groot formaat.)


sok
Tegenwoordig worden lussen en ogen met behulp van pershulzen aangebracht.

Het meest linkse voorbeeld toont een beklede stag, dit doet men om de slijtage aan de zeilen te beperken.

Foto's: Pieter Klein.
(groot formaat)


splitsen
Vroeger werden alle staaldraden gesplitst. Dat vereist het nodige vakmanschap anders krijgt men een rommelig en minder betrouwbaar resultaat.

Het rechtse voorbeeld toont een goede splits die gedeeltelijk bekleed is. De afgekapte tampen van de splits vormen namelijk vaak scherpe uitsteeksels, de vleeshaken, die men liever niet in zijn handen (of tegen de zeilen) moet krijgen.

Foto's: Pieter Klein.
(groot formaat)


bekleed
Het bekleden doet men niet alleen in verband met de 'ruwheid' van staaldraad; de splits veroorzaakt openingen tussen de tieren waardoor water tot in het hart van de kabel kan dringen. Vooral bij stagen wordt de splits over de gehele lengte bekleed. De bekleding moet wel netjes aangebracht en zelf ook voldoende tegen vocht beschermd worden. Het meest linkse voorbeeld laat dus te wensen over.


Foto's: Pieter Klein.
(groot formaat)


kleedkuil
Voor het bekleden gebruikt men een kleedkuil. Links een houten, deels voorzien van blik voorzien en rechts een stalen. Beiden zijn (naderhand) voorzien van een haspeltje waarop de 'draad', meestal schiemansgaren, maar voor staaldraad soms ook bindseldraad, gewikkeld wordt.

Foto: Carol de Vries, Amsterdam.
(Groot formaat.)


beklezen
Impressie van het bekleden van touw.  Eerst worden de tieren gevuld (trenzen), dan wordt er zeildoek omgewikkeld (smarten) en daarna wordt het met garen of draad omwoeld. Rond de kuil en steel worden een aantal slagen gelegd zodat men het garen, de draad, goed strak rond de smarting krijgt. Het geheel word afwaterend, dus rechts  is het laagste punt, gelegd.

Bron: T.J. Noordraven: Schiemanswerk,
Uitg. Duwaer & Zn. Amsterdam 1958.
(groot formaat)


staaldraadkies
Een andere methode om lussen, verbindingen en ogen te maken is de zogenaamde (staaldraad)kies. Niet erg fraai en minder zeker*, maar wel makkelijk, snel en goedkoop.

*3 kiezen geven een zwakkere lus, dan een goede splits of een pershuls.

Foto: Pieter Klein.
(groot formaat)


terminals

Uit de pleziervaart overkomen waaien en daarbuiten nog weinig gebruikt, zijn de zogenaamde oog- en gaffelterminals, welke op diverse manieren bevestigd worden.
Bij het linker voorbeeld  worden na het doorsteken, de draden één voor één terug gebogen, in de huls terug getrokken en met gesmolten lood gezekerd.
Bij het rechter voorbeeld wordt de bus rond de draad gewalsd.

Getoonde verbindingen gebruiken verschillende metalen hetgeen corrosie bevordert.

Foto: Pieter Klein.
(groot formaat)


bindsel
Een andere methode voor het maken van ogen en lussen is het gebruik van bindsels zoals hier waar men de jufferblokken met staaldraad gestropt heeft. Ook dit vindt weinig toepassing, want deze bindsels van ijzerdraad zijn toch niet zo betrouwbaar als een goede splits of klemkous.
Van beneden naar boven noemt men de bindsels: knijpbindsel, tweede bindsel en popbindsel.

Foto: Pieter Klein,
Leeuwarden 6 juli 2010.
(groot formaat)

Naar menu 'touw en staaldraad'.

top




JavaScript DHTML Menu Powered by Milonic Statistieken


Valid HTML 4.01 TransitionalValid CSS!















v4.0 © P.I.Klein