Waterwegen

C
 

D
~Damsterdiep: vaarweg van Groningen naar Delfzijl. Van TenPost tot Delfzijl van oorsprong natuurlijke benedenloop van de Fivel en de Delf. De aansluiting tussen TenPost en Groningen werd rond 1450 gegraven. In 1640 werd een jaagpad aangelegd.
~Dedemsvaart: vaarweg in Overijssel. Doorvaartbreedte minstens 5 meter.
~Delftse schie: gereed gekomen in 1389.
~Drentse Hoofdvaart. kanaal van Meppel naar Assen. Met 6 sluizen, max. scheepsafmetingen ca. 27 x 6 x 1,5m. Gegraven tussen 1858 en 1862.
~Droogen, den: zie bij Mond van de Maas.

E
~Eemskanaal, Groningen. In 1876 gereed gekomen. Verbreed in 1967.
~Eendrachtskanaal, Groningen. Gegraven rond 1912.

F
 

G
~Gaasp, de: water ten zuiden van Amsterdam. Verbinding tussen Weesp en Diemerbrug. Onderdeel van de Keulse vaart.

 

I
 

J
 

K
~Keulse vaart: benaming voor de vaarroute vanaf Amsterdam, bij Diemen tot aan Utrecht. Omvatte ondermeer: de Weespertrekvaart, de Gaasp, Smal Weesp en de Vecht. Ook toen later het Merwede kanaal gegraven werd en Smal Weesp en de Vecht buiten de vaarroute kwamen, spraken veel schippers nog steeds van de Keulse vaart.
~Kolonelsdiep: vaarweg in Friesland tussen Bergummermeer en Stroobos. Onderdeel van het Prinses Margrietkanaal. Rond 1575 in opdracht van Casper deRobles gegraven.
~Kostverlorenvaart (Amsterdam): gegraven 1413. Een dam, die onmiddellijk door de stad Haarlem opgeworpen werd, voorkwam vrij scheepvaartverkeer. Negen jaar later wist Amsterdam stiekem een overtoom [A>] aan te leggen, deze werd pas in 1808 door een schutsluis vervangen.
~Krim: andere naam voor De Pan of Panne.
 

L
 

M
~Merwedekanaal: naam voor de vaarweg vanaf Gorkum naar Amsterdam. Tegenwoordig wordt een groot deel Amsterdam-Rijnkanaal genoemd, alleen een deel in de stad Utrecht en het deel tussen Vianen en Gorkum, dat oorspronkelijk Zederikkanaal heette, dragen nog deze naam. Het gedeelte tussen Utrecht en Amsterdam kwam in 1895 gereed.
~Mond van de Maas: voormalig zeegat tussen Oostvoorne en de Beer. Samenvloeien van de Pan en wat toen de Nieuwe Maas en later misschien de Brielse Maas genoemd werd. Bij het graven van de Nieuwe Waterweg verdwenen. In de 17de eeuw Den Droogen genoemd. Het zuidelijk deel van de monding droeg de naam de Pit.
~Muntendammerdiep: vaarweg tussen Zuidbroek en Muntendam (Groningen). Gegraven 1637.


N
~Nieuwe Waterweg: vaarweg tussen Hoek van Holland en Rotterdam. Ontwerp (1863) van Pieter Caland.
~Noordhollandskanaal: vaarweg van Amsterdam, via Purmerend en Alkmaar, naar Den Helder, deels bestaand uit, verbrede ringvaarten van aangrenzende polders. Gegraven tussen 1819 en 1825. Sluizen te Amsterdam, Purmerend en DenHelder. Voornamelijk bedoelt om voor zeeschepen een beter bevaarbare verbinding tussen Amsterdam en de Noordzee te verkrijgen. Na opening van het Noordzeekanaal, alleen nog voor de binnenvaart van belang. Na ca. 1970 verloor het kanaal langzamerhand zijn belang voor de beroepsvaart.
~Noord-Willemskanaal: vaarweg tussen Assen en Groningen. Tussen 1857 en 1861 gegraven.  

O
~Overijsselskanaal: naam van diverse vaarwegen. De verbinding Zwolle - Regge kwam in 1853 gereed. De verbinding Almelo - Vroomshoop - Regge in 1855. Verder is er nog de verbinding tussen Vroomshoop en Coevorden en tussen de Schipbeek bij Deventer en de verbinding Zwolle-Regge bij  Lemelerveld. Mogelijk werden dit alles ook het Twente-Rijnkanaal genoemd.
E> Fokke's homepage; kanalen.

~Overtoom (Amsterdam, Schinkel.): gebouwd 1432.
 

P
~Pan, de:  zie Panne.
~Panne, De Pan, Krim:
De Pan, of Krim, was het laatste gedeelte van het Scheur, dat werd afgedamd bij de aanleg van de Nieuwe Waterweg. Het liep vanaf de plaats waar nu de Maeslantkering ligt, in zuidwestelijke richting naar het Oostvoornse meer.
~Pit, de: Zie bij Mond van de Maas.
~Pannerdenskanaal: vaarweg tussen Pannerden en Angeren. Gegraven tussen 1701 en 1707, als verbinding tussen de Waal en de Rijn, waarmee de splitsing van de vaarweg, van Tolkomer naar Pannerden, verlegd en een groot bochtig deel afgesneden werd. Zie verder Bijlandskanaal.
~Pekel Aa: vaarwater in het oosten van de Provincie Groningen. In 1601 voor de scheepvaart geschikt gemaakt.

R
~Reitdiep: verenigde benedenloop van Aa en Hunze. Sinds het eind der Middeleeuwen regelmatig aan de scheepvaart aangepast.
~Rotte, de: dam gelegd in 1270, tot 1340 alleen van een uitwateringssluis voorzien. 

S
~Scheur, het:
oude vaarweg, ongeveer tussen Schiedam en Maassluis, thans een deel van de Nieuwe Waterweg vormend. Vroeger het Sluysken diep geheten.
~Schuitendiep: vaarweg tussen de stad Groningen en het riviertje de Hunze. Gegraven rond 1400.
~Sluysken diep, het: zie het Scheur.
~Sperkhem: verdwenen verbinding tussen de Woudvaart en de Houkesloot te Sneek.
~Starkenborgkanaal, van: vaarweg tussen Groningen en Stroobos. Gedeelte Gaarkeuken-Stroobos gegraven tussen 1654 en 1657, maar uiteindelijke voltooiing vond plaats tussen 1929 en 1938.
~Statenzijl: sluis in het noorden van de provincie Groningen. In 1707 aangelegd, tot 1820 overwelfd geweest.
~Steenwijkervaart: bijnaam voor de Woudvaart te Sneek.

 

T
~Termunterzijl: sluis gebouwd in 1725. Sinds 1920 als havenplaats van geen betekenis.

U
 

V
 

W
~Willemskanaal: verbinding van Zwolle met de IJssel. Gegraven rond 1820.
~Winschoterdiep: vaarweg in de provincie Groningen. Gegraven 1612-1635.

 

Y
 

Z
~Zederikkanaal: Verbinding tussen Vianen en de Vaartse rijn, gegraven in 1825. Later onderdeel van het Merwedekanaal.
~Zuid Willemsvaart: gegraven tussen 1820 en 1826.  

 
Diverse aantekeningen:
Verbinding Tilburg-Amer kwam in 1919 tot stand.